Γιατί γιορτάζουμε την Ύψωση του Τίμιου Σταυρού;

Στις 14 Σεπτεμβρίου σύμπασα η Ορθοδοξία τιμά τον Σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως το «καύχημά» Της και η «δόξα» Της. Η εορτή της Παγκόσμιας Ύψωσης καθιερώθηκε ίσως από τον ίδιο τον Μέγα Κωνσταντίνο, κατά προτροπή προφανώς της μητέρας του αγίας Ελένης, αμέσως μετά την εύρεση του Τιμίου Ξύλου στα Ιεροσόλυμα, γύρω στο 330.

Η τιμή προς τον Τίμιο Σταυρό ανάγεται στους αποστολικούς χρόνους. Οι επιστολές του αποστόλου Παύλου είναι γεμάτες από χωρία στα οποία εξαίρεται ο ρόλος του Σταυρού για τη σωτηρία του κόσμου.

Το γεγονός ότι οι κατακόμβες είναι γεμάτες από χαραγμένους σταυρούς αποδεικνύει ότι οι διωκόμενοι χριστιανοί θεωρούσαν τους εαυτούς τους τύπους του αδίκως παθόντος Κυρίου Ιησού Χριστού. Το ιερό αυτό σύμβολο τους εμψύχωνε και τους έδινε τη δύναμη του μαρτυρίου.

Η θαυματοποιός δύναμη του Σταυρού

Η δύναμη του Τιμίου Σταυρού φάνηκε στο θαυμαστό όραμα του Μεγάλου Κωνσταντίνου, στα 312, ενώ βάδιζε εναντίον του Μαξεντίου κοντά στη Ρώμη. Οι ιστορικοί της εποχής αναφέρουν ότι ο αυτοκράτορας είδε στον ουρανό, ημέρα μεσημέρι, το σημείο του σταυρού, σχηματισμένο με αστέρια, και την επιγραφή «ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ», επίσης σχηματισμένη με αστέρια.

Ήταν η 28η Οκτωβρίου 312. Από εκείνη την ώρα έδωσε διαταγή το σημείο αυτό να γίνει το σύμβολο του στρατού του. Ο εχθρός κατατροπώθηκε και ο Κωνσταντίνος έγινε μονοκράτωρ του απέραντου κράτους. Δεν είχε καμιά αμφιβολία ότι η δύναμη του Σταυρού του είχε χαρίσει αυτή την περήφανη νίκη, γι’ αυτό προσέγγισε τον χριστιανισμό.

Η εύρεση του Τιμίου Σταυρού

Το 326 αναχώρησε για τους Αγίους Τόπους η ευσεβής χριστιανή μητέρα του αγία Ελένη, όπου άρχισε το κτίσιμο λαμπρών ναών. Επίκεντρο ήταν ο Πανάγιος Τάφος του Κυρίου.

Στο σημείο εκείνο ο αυτοκράτορας Αδριανός είχε κτίσει το 135, κατά τη δεύτερη καταστροφή της Ιερουσαλήμ, ναό της Αφροδίτης. Η αγία Ελένη επιδόθηκε σε προσπάθειες για την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού. Ύστερα από επίπονες ανασκαφές τελικά βρέθηκαν τρεις σταυροί, του Κυρίου και των δύο ληστών.

Η πιστή βασιλομήτωρ, με δάκρυα στα μάτια παρέδωσε τον Τίμιο Σταυρό στον Πατριάρχη Μακάριο, ο οποίος στις 14 Σεπτεμβρίου του έτους 335 τον ύψωσε στον Γολγοθά και τον τοποθέτησε στον ναό της Αναστάσεως, τον οποίο είχε ανεγείρει η αγία πάνω από τον Πανάγιο Τάφο και ο οποίος σώζεται ως σήμερα.

Η επανάκτηση του Τιμίου Σταυρού

Την αγία αυτή ημέρα εορτάζουμε και την δεύτερη ύψωση. Στα 613 οι Πέρσες κυρίεψαν την Παλαιστίνη, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τα ιερά προσκυνήματα και πήραν ως λάφυρο τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφεραν στη χώρα τους.

Λόγω των θαυμάτων που επιτελούνταν χάρη στον Τίμιο Σταυρό οι Πέρσες τον θεώρησαν μαγικό και γι’ αυτό τον φύλασσαν και τον προσκυνούσαν, χωρίς να γνωρίζουν την πραγματική του φύση και ιδιότητα!

Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος μετά την νίκη του εναντίον των Περσών παρέλαβε τον Τίμιο Σταυρό και τον μετέφερε στην Ιερουσαλήμ. Ο Πατριάρχης Ζαχαρίας τον ύψωσε εκ νέου στο ναό της Αναστάσεως. Ήταν 14 Σεπτεμβρίου του 626.

Η εκκλησία των Ιεροσολύμων θεώρησε ότι ο Σταυρός του Χριστού ανήκει σε όλη την χριστιανοσύνη και γι’ αυτό αποφάσισε να τεμαχίσει το Τίμιο Ξύλο και να το διανείμει σε όλη την Εκκλησία.

Έτσι διασώθηκαν μέχρι σήμερα πολλά τεμάχια, τα οποία φυλάσσονται ως τα πολυτιμότερα κειμήλια.

Πηγή

Οι χάλκινοι βυζαντινοί σταυροί-λειψανοθήκες της συλλογής Τσολοζίδη

Οι χάλκινοι βυζαντινοί σταυροί-λειψανοθήκες του 11ου-12ου αιώνα.
Ιδιωτική συλλογή Τσολοζίδη.

Η ιδιωτική συλλογή Τσολοζίδη έχει στην κατοχή της έντεκα χάλκινους βυζαντινούς σταυρούς-λειψανοθήκες του 11ου-12ου αιώνα. Περιγραφή αυτών των σταυρών-λειψανοθηκών έκανε ο Δρ. Παναγιώτης Καμπάνης, Αρχαιολόγος – Ιστορικός του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού. Η περιγραφή των σταυρών-λειψανοθηκών μαζί με μία εισαγωγή στη μελέτη τους αναδημοσιεύεται εδώ λόγω του ενδιαφέροντός της.

Η εύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη. Μικρογραφία από το βυζαντινό
εικονογραφημένο χειρόγραφο BNF MS gr. 510 της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας.

Φυλακτήριον δε μη βαστάσης ει μη σταυρόν ή εικόνα αγίαν ή λείψανον αγίου.

(Κεκαυμένος, Στρατηγικόν, κεφ. 48)

    
Όπως αναφέρουν οι ιστορικοί της εκκλησίας Ευσέβιος και Λακτάντιος, ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος την παραμονή της κρίσιμης πολεμικής αναμέτρησης με τον αντίπαλό του Μαξέντιο, στις 28 Οκτωβρίου του 312 στη Μουλβία γέφυρα, είχε γίνει μάρτυρας θεοσημίας παραδοξοτάτης. Σε όραμα στον ουρανό είδε τα διασταυρωμένα ελληνικά γράμματα Χι και Ρω και ένα σταυρό πάνω στο δίσκο του ήλιου, με την επιγραφή in hoc vinces (εν τούτω <σημείω> νίκα). Ο νεαρός αυτοκράτορας τοποθετώντας το σύμβολο αυτό στα λάβαρα των στρατιωτών του, κατόρθωσε να νικήσει. Τη νίκη του την απέδωσε στο Θείο Ον, που στην προκειμένη περίπτωση ήταν μια σύνθεση του Αήττητου Ήλιου και του χριστιανικού Θεού, μιας και το σύμβολο του οράματός του, δε σήμαινε μόνο τα αρχικά του μονογράμματος του Ιησού Χριστού, αλλά ταυτόχρονα για τους εθνικούς αποτελούσε σύμβολο της εύνοιας της ηλιακής θεότητάς τους.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος και η μάχη της Μιλβίας γέφυρας.
Μικρογραφία του βυζαντινού χειρογράφου BNF MS gr. 510.

Το πνευματικό γόητρο του Κωνσταντίνου, στο χριστιανικό κόσμο, εξυψώθηκε ακόμα περισσότερο από την ανασκαφική δραστηριότητα της μητέρας του Ελένης. Σύμφωνα με τον ιστορικό Σωζομενό, ο Κωνσταντίνος την έστειλε στα Ιεροσόλυμα και εκεί, με θαυματουργή βοήθεια, που σπάνια την αξιώνονται σήμερα οι αρχαιολόγοι, βρήκε την ακριβή θέση του Γολγοθά και έβγαλε από τη γη τον ίδιο τον Τίμιο Σταυρό και τους σταυρούς των ληστών, τη λόγχη, το σπόγγο και το ακάνθινο στεφάνι, καθώς και όλα τα λείψανα τα σχετικά με τα Θεία Πάθη. Το αποτέλεσμα της ανασκαφής έκαμε τη χριστιανοσύνη να σκιρτήσει και συνετέλεσε, εκτός από την αιώνια δόξα του Κωνσταντίνου και της Ελένης, η Εκκλησία του Χριστού να αποκτήσει το κατεξοχήν σύμβολό της.   
    

Ὁ τοῦ Χριστοῦ σταυρὸς προανακηρύττετο καὶ  προετυποῦτο ἐκ γενεῶν ἀρχαίων.
     

Ανάγλυφο που απεικονίζει τον Σαμσί Αντάντ Ε',
βασιλιά της Ασσυρίας (824 π.Χ. - 811 π.Χ.).
Στο λαιμό φοράει κόσμημα σε σχήμα σταυρού Μάλτας.

Ως κοσμολογικό σύμβολο ο σταυρός αποτελεί βασικό σχήμα, που απαντά ήδη από την προϊστορική εποχή. Διάφορες μορφές του σταυρού ανάγονται σε θρησκείες της αρχαιότητας, όπως ο Ζωροαστρισμός, η Χαλδαϊκή/Βαβυλωνιακή θρησκεία, η Αιγυπτιακή θρησκεία, ο Βουδισμός, η Κελτική θρησκεία, κ.α. Για τους Ασσύριους, ο σταυρός συμβόλιζε την ηλιακή θεότητα, καθώς και τη θεότητα που ήλεγχε τις καιρικές συνθήκες. Συνήθως συμβολιζόταν με ένα σταυρό τύπου Μάλτας και τρεις δέσμες ηλιακών ακτίνων τοποθετημένες ολόγυρα σε σχήμα Τ. Οι νεοπλατωνικοί, επίσης, συμβόλιζαν την παγκόσμια ψυχή με έναν ισόπλευρο σταυρό μέσα σε ένα κύκλο, ενώ το μυστικό Τ (η πρώτη μορφή του χριστιανικού σταυρού σύμφωνα με την Επιστολή Βαρνάβα) που ήταν σύμβολο του Βαβυλώνιου – Χαλδαίου θεού Ταμούζ (το αρχικό γράμμα του ονόματός του), γραφόταν στο μέτωπο των προσήλυτων του Μίθρα. Για τους οπαδούς του Μίθρα, ο σταυρός αποτελούσε σύμβολο της εύνοιας της ηλιακής θεότητάς τους. Το Τ ήταν το σύμβολο της αιώνιας ζωής στους Αιγυπτίους και σύμβολο του θεού Θωθ. 

       

Οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς Σωκράτης και Σωζομενός μας πληροφορούν ότι, όταν κατά την κατεδάφιση του Σεράπειου, βρέθηκαν αιγυπτιακοί σταυροί, οι χριστιανοί του 4ου αι. αγνοώντας τη χριστιανική οικειοποίηση, εξεπλάγησαν από την ομοιότητα, που είχαν εκείνοι οι σταυροί με το σύμβολο του δικού τους σταυρού. Σύμφωνα με τους ειδήμονες της εποχής, κάποια σχήματα, που είχαν μορφή σταυρού, συμβόλιζαν τη «μέλλουσα ζωή» (κάτι που είναι σωστό, πρόκειται για το σύμβολο ανχ). Ταιριαστός συμβολισμός: οι εθνικοί θεοί εξαφανίστηκαν μόλις εμφανίστηκε ο σταυρός της ζωής, που έκρυβαν στον κόρφο τους. Ο Σωζομενός το δέχεται αυτό μάλλον κυριολεκτικά, ενώ ο πιο ορθολογιστής Σωκράτης Σχολαστικός βλέπει εδώ μια απλή σύμπτωση.

    

Σύμφωνα με τον Ιωάννη το Χρυσόστομο: Τοῦτο γὰρ τὸ τοῦ θανάτου σύμβολον (οὐ γὰρ παύσομαι συνεχῶς τοῦτο λέγων) ἐγένετο εὐλογίας ὑπόθεσις πολλῆς, καὶ παντοδαπῆς ἀσφαλείας τεῖχος, διαβόλου καιρία πληγή, δαιμόνων χαλινὸς… σταυρὸς τὸ ἐπάρατον σύμβολον, τὸ πᾶσι φευκτόν, τὸ πᾶσιν ἀπευκτόν, τὸ ἐπονείδιστον, ἴσχυσε, μετὰ τὸ τελευτῆσαι τὸν σταυρωθέντα, πάντα εὐκόλως ἐργάσασθαι.   

    

Οι πρώτοι χριστιανοί, σύμφωνα με τα έως τώρα αρχαιολογικά και φιλολογικά δεδομένα, δεν έκαναν καμιά υλική απεικόνιση του εσταυρωμένου Ιησού, ούτε του ιδίου του σταυρού. Ο σταυρικός θάνατος του Ιησού ήταν γι’ αυτούς κάτι το αποτρόπαιο και ανακαλούσε στη μνήμη τους τα πάθη του Κυρίου. Ο σταυρός στην Καινή Διαθήκη χρησιμοποιείται ως συνώνυμο της σταυρικής θυσίας του Ιησού, παρά ως σύμβολο αυτό καθαυτό. 

   Ο Ιερώνυμος Ιεροσολύμων μας διαβεβαιώνει, πως οἱ χριστιανοὶ οὐχ ὡς Θεὸν τὸν σταυρὸν ἀσπαζόμεθα, ἀλλὰ δεικνύντες τὴν τῆς ψυχῆς ἡμῶν γνησίαν πρὸς τὸν σταυρωθέντα διάθεσιν και παραπονιέται για τη δύστυχη δεισιδαίμονα γυναίκα που φορώντας σταυρούς- λειψανοθήκες αισθάνεται πιο θρησκευόμενη.
   
 

  

Μέγα τὸ φυλακτήριον τοῦ σταυροῦ, σημεῖον πιστῶν καὶ φόβος δαιμόνων. Οι σταυροί που χρησιμοποιούνταν ως εγκόλπια – φυλακτά από τον 5ο έως και τον 7ο αιώνα κατασκευάζονταν από πολύτιμα μέταλλα, χρυσό και ασήμι, αλλά κυρίως από κράματα του χαλκού. Γράφει ο Σωφρόνιος Ιεροσολύμων: … καὶ ταῦτα πρὸς τοὺς μάρτυρας λέξασα, σταυρὸν χρύσεον λίθοις διαυγέσιν καὶ τιμίοις λάμποντα ἀπὸ τοῦ τραχήλου τοῦ νέου περὶ τὸ στῆθος ᾐώρησεν, τοῦτον φύλακα τοῦ δοθέντος αὐτῷ παρασχοῦσα φωτίσματος…σταυροῦ δηλονότι τοῦ τῆς νίκης δοτῆρος καὶ φύλακος τὸν οἰκεῖον προσκυνητὴν πάλιν ῥωννύοντος, καὶ νίκην κατὰ τοῦ σκότους παρέχοντος.

 
Από την ανάπτυξη της λατρείας των λειψάνων και μετά, οι απλοί σταυροί μετατράπηκαν σε λειψανοθήκες. Σταυρούς – λειψανοθήκες εννοεί ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε ένα χωρίο του: Αὐτὸ δὲ τὸ ξύλον ἐκεῖνο, ἔνθα τὸ ἅγιον ἐτάφη σῶμα καὶ ἀνεσκολοπίσθη, πῶς ἐστι περιμάχητον ἅπασι; καὶ μικρόν τι λαμβάνοντες ἐξ ἐκείνου πολλοί, καὶ χρυσῷ κατακλείοντες, καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες τῶν τραχήλων ἐξαρτῶσι τῶν ἑαυτῶν καλλωπιζόμενοι, καίτοι καταδίκης σύμβολον τὸ ξύλον ἦν καὶ τιμωρίας …
            

Οι επιστήθιοι σταυροί – λειψανοθήκες συσχετίζονταν για πολλά χρόνια με τα ενθύμια του 6ου και 7ου αιώνα των προσκυνητών από τους Αγίους Τόπους. Η μελέτη των ιστορικών πηγών, όμως, καθώς και τα αρχαιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι η μαζική παραγωγή τους ανάγεται στις αρχές του 9ου αιώνα, την περίοδο δηλαδή της εικονόφιλης αντίδρασης, μετά την πρώτη Εικονομαχία. Η χρήση τέτοιων αντικειμένων αποτελούσε έκφραση της ορθόδοξης πίστης τους. Όταν, το 815, ο αυτοκράτορας Λέων ο Ε’ κατηγορήθηκε ότι ευνοούσε με τη στάση του την επιστροφή σε εικονομαχικές αντιλήψεις, έβγαλε από το στήθος του ένα εγκόλπιο σταυρό με εικονικό διάκοσμο, το προσκύνησε και το φίλησε.

  
Ο πατριάρχης Νικηφόρος εκδήλωσε επανειλημμένα λατρευτική στάση προς τους επιστήθιους σταυρούς-λειψανοθήκες. Στον τρίτο Αντιρρητικό Λόγο μαρτυρεί ότι οι χριστιανοί συνηθίζουν να φέρουν πάνω στο στήθος τους λείψανα του Τίμιου Ξύλου ως φυλακτά για προστασία και για σωματική και ψυχική υγεία : «Τα γαρ αρχήθεν και παρά Χριστιανών εν τε χρυσώμασι και αργυρώμασι κατασκευασμένα, και καλούμενα φυλακτήρια, α δη και κατ΄αυχένος εκκρεμαννύμενα, και προς φυλακήν και ασφάλειαν της ζωής ημών, και σωτηρίαν των ψυχών τε και των σωμάτων ημών, εντεύθεν γαρ αυτοίς και τούνομα επικέκληται, προς ιατρεία τε παθών και αποτροπήν της των ακαθάρτων δαιμονίων προσβολής…».

  
Τα ίδια περίπου επανέλαβε σε επιστολή που απηύθυνε στο πάπα Λέοντα Γ’, το 811, με την ευκαιρία της ενθρόνισής του. Την επιστολή συνόδευε χρυσό εγκόλπιο, που περιείχε λείψανα Τιμίου Ξύλου: «…απεστείλαμεν τη αδελφική υμών μακαριότητι, εγκόλπιον χρυσούν, ού η μία όψις κρυστάλλου εγκατακεκλεισμένη, η δε ετέρα εικονισμένη δι’ εγκαύσεως, και εντός έχον έτερον εγκόλπιον, εν ω εισί μερίδες των τιμίων ξύλων εντετυπωμέναι…».  

Η παραγωγή των εγκόλπιων σταυρών έφθασε στο απόγειό της το διάστημα, από το 10ο έως το 12ο αιώνα και στη συνέχεια παρουσίασε φθίνουσα πορεία. Τα εργαστήρια που παρήγαγαν αυτά τα αντικείμενα ήταν διάσπαρτα σε ολόκληρη τη βυζαντινή αυτοκρατορία και δεν συνδέονταν με συγκεκριμένα προσκυνήματα. Πρόκειται κυρίως για σταυρούς – λειψανοθήκες κατασκευασμένους από δύο χυτές κοίλες πλάκες που ενώνονται με στροφείς επάνω και κάτω, αφήνοντας ενδιάμεσο κενό χώρο για τα άγια λείψανα και φέρουν σκηνές από το χριστολογικό κύκλο. Ελάχιστοι είναι οι σταυροί λειψανοθήκες που έσωσαν το περιεχόμενό  τους. Πρόκειται για τεμάχια οστών που καλύπτονται με ένα υλικό σε μορφή σκόνης ή μικρά κομματάκια πέτρας, αναμεμιγμένα με χώμα. Αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι σταυρούς – λειψανοθήκες αυτού του τύπου έφεραν άτομα και των δύο φύλων και όλων των ηλικιών, εν ζωή αλλά και στον τάφο τους.

Από τον 11ο αιώνα εμπλουτίστηκε η εικονογραφική θεματολογία τους. Εκτός από τη συνηθισμένη σύνθεση της Σταύρωσης και της Παναγίας δεομένης, φιλοτεχνούνται και παραστάσεις διαφόρων αγίων. Οι άγιοι αυτή την περίοδο παίζουν το ρόλο του προστάτη ενάντια σε κάθε κακό. Τα λείψανά τους, καθώς και αντικείμενα που τους ανήκαν, τοποθετούνταν στο εσωτερικό των λειψανοθηκών εξαιτίας της πίστης πως η υπερφυσική δύναμη των αγίων μπορούσε να μεταφερθεί με την επαφή στο σώμα του πιστού.  

Παρόλο που ο σταυρός, από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες καθιερώθηκε ως το κατ’ εξοχήν σύμβολο και φυλακτό, δεν πέρασε ούτε μια χρονική περίοδος που να μην έγινε αντικείμενο συζήτησης και προσπάθεια προπαγάνδας υπέρ αυτού. Καθ’ όλη τη βυζαντινή περίοδο διάφοροι εκκλησιαστικοί συγγραφείς προσπαθούσαν με πολύ πάθος να πείσουν τους χριστιανούς για τις πραγματικές αξίες και αρετές του σταυρού.

Κατά τη μεταβυζαντινή περίοδο, στα δύσκολα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, όταν η προσφυγή στο θείο ήταν η μόνη ελπίδα σωτηρίας, η διάθεση των σταυρών – φυλακτών έφθασε σε μεγάλη ακμή. Διάφοροι σταυροί κρέμονταν πάνω στο στήθος των υπόδουλων χριστιανών, προφυλάσσοντάς τους από κάθε κακό. 

 
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, λατινικού τύπου με πεπλατυσμένους βραχίονες και ευθείες απολήξεις. Αποτελείται από δύο τμήματα που ενώνονται με καβίλιες διαμορφώνοντας ενδιάμεσο κενό χώρο για τα άγια λείψανα. Από την επάνω καβίλια περνά πλατύς κρίκος για την ανάρτηση του σταυρού σε αλυσίδα. Εγχάρακτη διακόσμηση και στις δύο πλευρές. Στην κύρια όψη εικονίζεται η Παναγία στον τύπο της Νικοποιού, κρατώντας τον Χριστό μπροστά Tης. Eπιγραφές: ΠΑΝΑΓΗ\Α και IC-XC. Στα άκρα της οριζόντιας κεραίας σταυροί επάνω σε ημικυκλική βάση. Στην πίσω όψη εικονίζεται ολόσωμος άγιος σε στάση δέησης και στις άκρες της οριζόντιας κεραίας, παρόμοιοι σταυροί. Επιγραφή: ΗΟΑΝΗC.
 

  
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, λατινικού τύπου με απιόσχημες αποφύσεις στις άκρες των κεραιών. Εγχάρακτη παράσταση δεόμενου αγίου με την επιγραφή ΙΟΑΝΗC. Στις άκρες των κεραιών ταινίες με πλάγια διαγράμμιση.
  

 
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη. Εγχάρακτη παράσταση δεόμενου αγίου με την επιγραφή Ο ΑΓΙΟ\ΝΗΚΟΛ\Α\Ε.
  

  
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, λατινικού τύπου με πεπλατυσμένους βραχίονες και ευθείες απολήξεις. Αποτελείται από δύο τμήματα που ενώνονται με στροφείς διαμορφώνοντας ενδιάμεσο κενό χώρο για τα άγια λείψανα. Εγχάρακτη διακόσμηση και στις δύο πλευρές. Στην κύρια όψη εικονίζεται ο Χριστός στο Σταυρό με τεντωμένα χέρια, φορώντας μακρύ κολόβιο. Στην tabula ansata σημειώνεται Χ. Επιγραφή: IC-XC ΝΗΚΑ. Στην πίσω όψη εικονίζεται η Παναγία ολόσωμη σε στάση δέησης, ανάμεσα σε δύο αγγέλους. Επιγραφή: ΜΗΡ-ΘΥ κάτω από δύο άστρα. Νεότερος δακτύλιος ανάρτησης στο επάνω μέρος.

  
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, λατινικού τύπου με πεπλατυσμένους βραχίονες και ευθείες απολήξεις. Αποτελείται από δύο τμήματα που ενώνονται με καβίλιες διαμορφώνοντας ενδιάμεσο κενό χώρο για τα άγια λείψανα. Από την επάνω καβίλια περνά πλατύς κρίκος για την ανάρτηση του σταυρού σε αλυσίδα. Η ανάγλυφη διακόσμηση και στις δύο πλευρές έχει φιλοτεχνηθεί με μήτρα, ενώ οι ανατομικές λεπτομέρειες και οι πτυχές των ενδυμάτων έχουν τονιστεί με χάραξη. Στην κύρια όψη εικονίζεται ο Χριστός εσταυρωμένος ανάμεσα στις μικροσκοπικές μορφές της Παναγίας και του Ιωάννη στα άκρα της οριζόντιας κεραίας. Ο Χριστός φορεί μακρύ κολόβιο και στέκεται σε υποπόδιο. Επάνω από την tabula ansata εικονίζονται τα σύμβολα του ήλιου και της σελήνης. Κάτω από τους βραχίονές του η επιγραφή ΙC-ΧC-ΝΗΚΑ. Στην πίσω όψη εικονίζεται η Παναγία ολόσωμη σε στάση δέησης, επάνω σε υποπόδιο. Η Παναγία φορεί μαφόριο που σταυρώνει στο στήθος και πέφτει επάνω από το χιτώνα σε κάθετες πτυχές. Στις άκρες των κεραιών μέσα σε μετάλλια προτομές τεσσάρων μορφών που ίσως αντιστοιχούν στους ευαγγελιστές.
 

    
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, φέρει εγχάρακτη παράσταση ολόσωμου αγίου σε στάση δέησης. Η επιγραφή Ο ΑΓΙΟC\ ΓΕΟΡ\ΓΗΟC πλαισιώνει τη μορφή. 
  

    
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, λατινικού τύπου με πεπλατυσμένους βραχίονες που απολήγουν σε επίμηλα. Αποτελείται από δύο τμήματα που ενώνονται με καβίλιες διαμορφώνοντας ενδιάμεσο κενό χώρο για τα άγια λείψανα. Από την επάνω καβίλια περνά πλατύς κρίκος για την ανάρτηση του σταυρού σε αλυσίδα. Εγχάρακτη διακόσμηση και στις δύο πλευρές. Στην κύρια όψη εικονίζεται ο Χριστός εσταυρωμένος, με περίζωμα. Δυσανάγνωστη επιγραφή στο επάνω μέρος. Στην πίσω όψη σταυρός με ιχθυάκανθα φέρει πέντε υποδοχές με υαλόμαζα. 
  

   
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, φέρει εγχάρακτη παράσταση ολόσωμου αγίου σε στάση δέησης. Η επιγραφή ΝΙΚΟΛΑΟ\ C πλαισιώνει τη μορφή.
  

  

Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη, φέρει εγχάρακτη παράσταση ολόσωμου αγίου σε στάση δέησης. Η επιγραφή Ο ΑΓΗΟC\CΤΕΦΑΝΟC πλαισιώνει τη μορφή. Στο κέντρο του σταυρού και στις άκρες των κεραιών, κοιλότητες για την τοποθέτηση υαλόμαζας.
  

 
Χάλκινος σταυρός-λειψανοθήκη. Ακόσμητος. Οι δύο πλάκες του σταυρού συνδέονται με στροφείς. Στο πάνω σκέλος προσαρμοσμένος δακτύλιος ανάρτησης. 
  

  
Θραύσμα χάλκινου σταυρού-λειψανοθήκης. Εικονίζεται Χριστός εσταυρωμένος ανάμεσα στην Παναγία και τον Ιωάννη. Επάνω από το κεφάλι του Χριστού, tabula ansata και ψηλότερα οι απεικονίσεις του ήλιου και της σελήνης. Στην οριζόντια κεραία, κάτω από τους τεντωμένους βραχίονες του Χριστού η επιγραφή: ΙΔΕ Ο ΥΟC ΙΔΕ Η ΜΗΡ CΟΥ.
 
* Οι σταυροί-λειψανοθήκες προέρχονται από την ιδιωτική συλλογή Γ. Τσολοζίδη.
  

Δρ. Παναγιώτης Καμπάνης
Αρχαιολόγος – Ιστορικός
Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Πηγή

Πως κάνουμε τον Σταυρόν μας, γιατί και τι συμβολίζει;

Ὁ Σταυρός τόν ὁποῖον τυποῦμεν κάθε μέρα στό σῶμα μας ( ἔτσι πρέπει καί μάλιστα πολλές φορές ), τυποῦται μέ τόν ἑξῆς τρόπο:

ἑνωμένοι οἱ τρεῖς πρώτοι δάχτυλοι πού εἰκονίζουν τήν Ἁγία Τριάδα καί ἑνωμένοι οἱ δύο τελευταῖοι δάχτυλοι πού εἰκονίζουν τίς δύο φύσεις τοῦ Χριστοῦ, τήν θείαν καί τήν ἀνθρώπινη ( τέλειος Θεός καί τέλειος ἄνθρωπος ).

Θέτοντας τούς τρεῖς δακτύλους εἰς τό μέτωπο, σημαίνει ὅτι κατῆλθε ὁ Χριστός ἐκ τῶν πατρικῶν κόλπων χωρίς νά χωρισθεῖ ἀπ' αὐτῶν ( εἰκ.1 )

 

 Κατόπιν θέτοντας τους στήν κοιλία μας, σημαίνει ὅτι ἐσαρκώθει εἰς τήν ἄμωμον κοιλία τῆς Ἀειπαρθένου Μαρίας ( εἰκ. 2 ).  Μετά, θέτοντας αὐτούς εἰς τόν δεξιόν ὧμον καί στόν ἀριστερό, σημαίνει ὅτι θά ἔλθῃ νά κρίνῃ ζῶντας καί νεκρούς καί τούς μέν δικαίους θά στήσῃ ἐκ δεξιῶν, τούς δέ ἁμαρτωλούς ἐξ ἀριστερῶν. ( εἰκ. 3 καί 4 ).

Ὅσοι Χριστιανοί δέν κάνουν σωστά τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, χαροποιοῦν τόν δαίμονα. Καί εἶναι τρομερό, ἀντί νά ἁγιαζόμαστε πού κάνουμε τόν Σταυρό μας, ἁμαρτάνουμε μέ αὐτή τήν ἀπροσεξία μας, γι' αὐτό ἀγαπητοί μας, νά προσέχουμε καί μέ εὐλάβεια καί σεβασμό νά κάνουμε τόν Σταυρό μας καί θά λαμβάνουμε πολλά ὀφέλη, ὅπως μᾶς λένε οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Σχηματίζεται δέ προστατευτική ἀσπίδα γύρω μας, ἀκατανίκητη ἀπό κάθε ἐχθρό καί ἀπό κάθε κακό, ἐπίγειο καί ἐναέριο.

Ὁ Μέγας Ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας Ἀθανάσιος, λέει:

"σημεῖο πιστῶν ὁ Σταυρός καί φόβος δαιμόνων τῷ σημείῳ τοῦ Σταυροῦ πᾶσα μαγεία παύεται".

Καθώς καί ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνειος, λέει: 

"εἰς τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καί στήν σφραγίδα τοῦ Σταυροῦ, δέν ἰσχύει μαγείας δύναμη".
 

Μή ντρεπόμαστε τόν Σταυρό νά κάνουμε φανερά. Καί ὅταν πρόκειται νά βγοῦμε ἀπό τό σπίτι, ἄς λέμε αὐτή τή φράση:

"Ἀποτάσσομαι σοι Σατανᾶ, 

τήν πομπή σου καί τήν λατρεία σου 

καί συνατάσσομαί Σοί Χριστέ"

"Τότε, οὔτε ὁ ἄνθρωπος, οὔτε ὁ διάβολος θά μπορέσει νά σέ βλάψει", ὅπως μᾶς λέει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.

Γιά τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, μᾶς διδάσκει ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός:

 

"Ἀκούσατε, χριστιανοί μου, πῶς πρέπει νά γίνεται ὁ Σταυρός καί τί σημαίνει. Μᾶς λέγει τό Ἅγιον Εὐαγγέλιον, πώς ἡ Ἁγία Τριάς, ὁ Θεός, δοξάζεται εἰς τόν οὐρανόν περισσότερον ἀπό τούς Ἀγγέλους. Τί πρέπει νά κάμῃς καί ἐσύ; 

 

Σμίγεις τά τρία σου δάκτυλα μέ τόν δεξιόν τό χέρι σου καί μήν ἠμπορώντας νά ἀνεβῇς εἰς τόν οὐρανόν νά προσκυνήσῃς, βάνεις τό χέρι του εἰς τό κεφάλι σου, διότι τό κεφάλι σου εἶναι στρογγυλό καί φανερώνει τόν οὐρανόν, καί λέγεις μέ τό στόμα: καθώς ἐσεῖς οἱ Ἄγγελοι δοξάζετε τήν Ἁγίαν Τριάδα εἰς τόν οὐρανόν, ἔτσι καί ἐγώ, ὡς δοῦλος ἀνάξιος, δοξάζω καί προσκυνῶ τήν Ἁγίαν Τριάδα. Καί καθώς αὐτά τά δάκτυλα εἶναι τρία-εἶναι ξεχωριστά, εἶναι καί μαζί-ἔτσι εἶναι καί ἡ Ἁγία Τριάς, ὁ Θεός, Τρία Πρόσωπα καί Ἕνας  μόνος Θεός. Κατεβάζεις τό χέρι σου ἀπό τό κεφάλι σου καί τό βάνεις εἰς τήν κοιλίαν σου καί λέγεις: Σέ προσκυνῶ καί σέ λατρεύω, Κύριέ μου, ὅτι κατεδέχθῃς καί ἐσαρκώθῃς εἰς τήν κοιλίαν τῆς Θεοτόκου, διά τάς ἁμαρτίας μας. Τό βάζεις πάλιν εἰς τόν δεξιόν σου ὧμον καί λέγεις: Σέ παρακαλῶ, Θεέ μου, νά μέ συγχωρήσῃς καί νά μέ βάλῃς εἰς τά δεξιά μέ τούς δικαίους. Βάνοντάς το πάλι εἰς τόν ἀριστερόν ὧμον, λέγεις: Σέ παρακαλῶ, Κύριέ μου, μή μέ βάλῃς εἰς τά ἀριστερά μέ τούς ἁμαρτωλούς. Ἔπειτα, κύπτοντας κάτω εἰς τήν γῆν: Σέ δοξάζω, Θεέ μου, Σέ προσκυνῶ καί Σέ λατρεύω, ὅτι καθώς ἐβάλθηκες εἰς τόν τάφον, ἐτσι θά βαλθῶ καί ἐγώ. Καί ὅταν σηκώνεσαι ὀρθός, φανερώνεις τήν Ἀνάστασιν, καί λέγεις: Σέ δοξάζω, Κύριέ μου, Σέ προσκυνῶ καί Σέ λατρεύω, πώς ἀναστήθηκες ἀπό τούς νεκρούς, διά νά μᾶς χαρίσῃς τήν ζωήν τήν αἰώνιον. Αὐτό σημαίνει ὁ Πανάγιος Σταυρός".

ΔΕΙΞΤΕ ΤΟ ΣΑΝ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΙ  ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ
ΓΙΑ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΤΟΥΣ ΟΣΟ ΠΙΟ ΝΩΡΙΣ ΓΙΝΕΤΑΙ:

Η βυζαντινή σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου Fieschi Morgan

Η βυζαντινή σταυροθήκη Fieschi Morgan.

 

Η βυζαντινή σταυροθήκη Fieschi Morgan κατασκευάστηκε στην Κωνσταντινούπολη στις αρχές του 9ου αιώνα (περίπου το 800) από χρυσό, σμάλτο και νιέλο. Έχει διαστάσεις 10,2 x 7,3 εκ. και είναι στην πραγματικότητα μία θήκη που κλείνει με ένα συρόμενο κάλυμμα (καπάκι). Η πάνω πλευρά του καλύμματος είναι διακοσμημένη με σμάλτο και εικονίζει την Σταύρωση, καθώς και προτομές αγίων, ενώ η κάτω του πλευρά έχει τέσσερα επεισόδια  από τη ζωή του Χριστού. Προτομές αγίων εικονίζονται επίσης περιμετρικά της σταυροθήκης. Το κάλυμμα  αποκαλύπτει στο εσωτερικό πέντε μεγάλα διάχωρα σε σχήμα σταυρού που περιείχαν κάποτε Τίμιο Ξύλο και πιθανότατα μικρολείψανα των αγίων που εικονίζονται στην σταυροθήκη. Το Τίμιο Ξύλο και τα λείψανα λανθάνουν σήμερα.

Το κάλυμμα της βυζαντινής σταυροθήκης. Η Σταύρωση στο κέντρο με την Θεοτόκο και τον Ιωάννη
και δεκατέσσερεις προτομές αγίων περιμετρικά. Εικονίζονται οι Άγιοι Δημήτριος, Ευστάθιος, Λαυρέντιος, Λουκάς,
Μάρκος, Θωμάς, Ιάκωβος, Γρηγόριος ο Θαυματουργός, Κοσμάς, Δαμιανός, Αντώνιος, Ιούδας, Ματθαίος και Βαρθολομαίος. 

      
Η σταυροθήκη ήταν κάποτε στην κατοχή του Πάπα Ιννοκέντιου του Γ', ο οποίος, ως γνωστόν, υποστήριξε την Δ' Σταυροφορία. Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, οι μοναχοί του Αγίου Όρους απευθύνθηκαν σε αυτόν, καθώς οι Σταυροφόροι τους κακομεταχειρίστηκαν. Ο Ιννοκέντιος τους πήρε υπό την προστασία του και στις επιστολές του (ΧΙΙΙ, 40 XVI, 168) αποτίει φόρο τιμής στις μοναστικές αρετές τους. Η βυζαντινή σταυροθήκη Fieschi Morgan είναι από το 1917, κατόπιν δωρεάς, τμήμα του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης της Νέας Υόρκης.

Προτομές αγίων στις τέσσερεις πλευρές περιμετρικά της βυζαντινής σταυροθήκης.
Εικονίζονται οι Άγιοι Αναστάσιος, Νικόλαος, Πέτρος, Παύλος, Ιωάννης, Ανδρέας,
Παντελεήμων, Ευστράτιος, Μερκούριος, Πλάτων, Θεόδωρος, Προκόπιος και Γεώργιος.

Δείτε ακόμα έντεκα φωτογραφίες παρακάτω:

Οι Άγιοι Αναστάσιος και Νικόλαος.

Οι Άγιοι Πέτρος, Παύλος, Ιωάννης και Ανδρέας.

Οι Άγιοι Παντελεήμων, Ευστράτιος και Μερκούριος.

Οι Άγιοι Πλάτων, Θεόδωρος, Προκόπιος και Γεώργιος.

Το κάτω μέρος του συρόμενου καλύμματος της βυζαντινής σταυροθήκης.
Εικονίζονται τέσσερα επεισόδια από τη ζωή του Χριστού.

Το κάτω μέρος της βυζαντινής σταυροθήκης Fieschi Morgan.

Πηγή
Αναδημοσίευση από: http://leipsanothiki.blogspot.gr/

Christ Carrying the Cross

Τι είναι και τι δεν είναι Σταυρός στην οικογένεια

π. Βασιλείου Θερμού

Ερώτηση: Πιστεύετε ότι χρειάζεται κά­ποιος να σταυρωθεί, να σταυρώνεται καθημερινά μέσα στο γάμο, μέσα στην κοινωνία, μέσα στην ιστορία περιμένοντας την ανάστασή του ή προς το τέλος της ζωής, στη μετά θάνατον ζωή;

 Απάντηση: Εγώ θα ήθελα να μεταθέσω λίγο το κέντρο βάρους της ενδιαφέρουσας ερωτήσεώς σας, από το πότε έρχεται η ανάσταση στο πώς νοούμε τη Σταύρωση. Θα πάω πιο πριν, διότι η εμπειρία μου είναι ότι γίνεται πολύ κακή χρήση της έννοιας και του όρου της Σταυρώσεως και του Σταυρού μέσα στις οικογένειες.

 Ας μη ξεχνάμε από που δανειστήκαμε αυτή τη λέξη, τή δανειστήκαμε άπό τό Σταυρό τοϋ Χριστοϋ, ό όποίος άποτελεί τό πρότυπο τοϋ πάθους και τοϋ πόνου ενός άπολύτως άναμάρτη -του, δηλαδή άπολύτως άναίτιου γι” αύτό πού τοϋ συνέβαινε.

Θεωρώ λοιπόν ότι μπορεί νά χρησι­μοποιεί τόν δρο Σταυρός κάποιος γιά μιά κατά­σταση και νά πεί «είναι ό Σταυρός μου» όταν ό ίδιος είναι άπολύτως άμέτοχος και άναίτιος σ” αύτό πού τοϋ συμβαίνει. Τό νά πεθάνει ξαφνικά ό σύντροφος είναι σταυρός, ή όταν άρρωστήσει βαριά, πράγμα πού θά έπιβαρύνει και τόν άλλο έπίσης, είναι σταυρός γιά τόν άλλον ή άντίστοι-χες καταστάσεις μέ τά παιδιά κ.τ.λ. ή μέ τήν προσωπική μας υγεία ή ενα άλλο θέμα σοβαρό τής ζωής μας. Τό νά ονομάζουμε όμως σταυρό, όπως συμβαίνει συνήθως, μιά κατάσταση κακής συμπεριφοράς τοϋ συζύγου ή τής συζύγου στήν όποία έγώ έχω τό 50 ή 60 ή 70%, συμμετέχω σ” αύτή και υποδαυλίζω αύτή τήν κατάσταση, αύτό όχι απλώς είναι λάθος άλλά είναι και βεβήλωση τής έννοιας τοϋ Σταυροϋ.

 Ή πείρα στις σχέσεις τών ζευγαριών δεί­χνει ότι είμαστε σέ πολύ μεγάλο βαθμό υπαίτιοι γιά τήν κακή συμπεριφορά τοϋ άλλου, χωρις νά τό καταλαβαίνουμε. Είναι αύτό πού είπα πριν γιά τήν κρίση στό γάμο, όπου ό άλλος γίνε­ται ό έχθρός μας και τοϋ τά φορτώνουμε όλα.

«Αύτός είναι έτσι, καλά έχω κι έγώ κάτι λίγο, άλλά αύτός ό άνθρωπος είναι προβληματικός, είναι και άπό τό χαρακτήρα του» και μπορεί ή δική μου τάση νά είναι τέτοια πού νά τόν έξορ-γίζει τόν άλλο, νά τόν πνίγει, νά τόν φέρνει σέ άδιέξοδα και άντιδρά μέ τόν τρόπο πού έμαθε νά άντιδρά, μέ φωνές, μέ θυμό, μέ βρισιές κ.τ.λ.

 Λοιπόν, είναι μεγάλο τό θέμα γιά νά τό άναλύσουμε τώρα μέ παραδείγματα, πώς μπορεί έμείς νά συντελοϋμε στήν κατάσταση τοϋ άλλου, άλλά απλώς τό λέω γιά νά τό κρατήσουμε. Μήν είμαστε εύκολοι νά ονομάζουμε κάτι Σταυρό. Από τή στιγμή πού θά άφαιρέσουμε μερικές τέ­τοιες περιπτώσεις, δέν μιλάμε συνακόλουθα γιά Ανάσταση, ή μιλάμε άλλά, άν μεταθέσουμε έκεί τήν έννοια τοϋ Σταυρού, τότε ξέρετε ποιός είναι ό Σταυρός μας; Ό Σταυρός μας είναι νά μπορέ­σουμε νά άνακαλύψουμε έμείς τί μάς συμβαίνει, ό Σταυρός είναι νά διορθώσουμε έμείς τό χα­ρακτήρα μας. Έκεί ταιριάζει μέ τήν έννοια τοϋ Σταυροϋ περισσότερο γιατί τόν χαρακτήρα μας δέν τόν δημιουργήσαμε έμείς, άλλά τότε όμως άλλάζει τό κέντρο βάρους και δέν λέμε «ό Σταυ­ρός μου είναι ό σύντροφός μου», λέμε «ό Σταυρός μου είμαι έγώ, μ” αύτά πού έχω, τά κουσούρια πού έχω».

 Οι άγιοι αύτό τό φρόνημα είχαν. Oι άγιοι είχαν τή νοοτροπία ότι ζουν μέσα στόν παράδει­σο και ότι μόνο αύτοι είναι τό πρόβλημα, μόνο αύτοι έχουνε πάνω τους αμαρτίες και πάθη. Απέχουμε έμείς άπ” αύτό, άλλά τουλάχιστον άς μήν χρησιμοποιοϋμε τή λέξη Σταυρός σ” αύτές τις περιπτώσεις. Έάν δούμε σάν Σταυρό αύτά τά ζητήματα τότε θά άκολουθήσει Ανάσταση όπωσδήποτε και ή Ανάσταση μπορεί νά μήν έχει τή μορφή μιάς θεαματικής άλλαγής στό χαρακτή­ρα ή στις σχέσεις του ζευγαριοϋ, πού καμιά φορά τήν έχει κι αύτή τή μορφή, άλλά μπορεί νά είναι αύτή ή ήρεμη και διαρκής γλυκιά παρηγοριά και βοήθεια και στήριξη πού ή χάρη τοϋ Θεοϋ στέλνει.

Περιοδικό Αγία Ζώνη, Τεύχος Αυγούστου 2012

 Από το http://xristianos.gr/forum/viewtopic.php?t=10343&p=20551#p20551

Ευαγγέλιο της Κυριακής 15 Σεπτεμβρίου 2013 (Κυριακή μετά την Ύψωσιν)

Κατά Μάρκον (η΄ 34 – θ΄ 1)
Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, προσκαλεσάμενος ὁ Ἰησοῦς τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι.
Ὅς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾿ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, οὗτος σώσει αὐτήν. Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; Ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;
Ὅς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.
Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.

Απόδοση στη νεοελληνική:
Τον καιρό ἐκείνο, ἀφοῦ ἐκάλεσε ὁ Ἰησοῦς τὸ πλῆθος μαζί μὲ τοὺς μαθητάς του τοὺς εἶπε, «Ἐὰν κανεὶς θέλῃ νὰ μὲ ἀκολουθήσῃ, ἂς ἀπαρνηθῇ τὸν ἑαυτόν του καὶ ἂς σηκώσῃ τὸν σταυρόν του καὶ ἂς μὲ ἀκολουθήσῃ.
Διότι ὅποιος θέλει νὰ σώσῃ τὴν ζωήν του, αὐτὸς θὰ τὴν χάσῃ, ἐκεῖνος δὲ ποὺ θὰ χάσῃ τὴν ζωήν του ἐξ αἰτίας ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, αὐτὸς θὰ τὴν σώσῃ.
Διότι τὶ θὰ ὠφελήσῃ τὸν ἄνθρωπον νὰ κερδίσῃ τὸν κόσμον ὅλον καὶ νὰ ζημιωθῇ τὴν ψυχήν του; Ἢ τί ἀντάλλαγμα εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὴν ψυχήν του;
Διότι, ὅποιος ἐντρέπεται δι’ ἐμὲ καὶ διὰ τοὺς λόγους μου εἰς τὴν γενεὰν αὐτὴν τὴν μοιχαλίδα καὶ ἁμαρτωλὴν καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου θὰ αἰσθανθῇ ντροπὴ γι’ αὐτόν, ὅταν ἔλθῃ μὲ ὅλην τὴν δόξαν τοῦ Πατέρα του μαζὶ μὲ τοὺς ἁγίους ἀγγέλους».
Καὶ τοὺς ἔλεγε «Ἀλήθεια σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχουν μερικοὺ ἀπὸ αὐτοὺς, ποὺ στέκονται ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ γευθοῦν θάνατον, ἕως ὅτου ἰδοῦν τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ νὰ ἔρχεται μὲ δύναμιν».

Αναδημοσίευση από: http://religionslehrer.blogspot.gr/

Ο Σταυρός ως μέσον αγιασμού και μεταμόρφωσης του κόσμου

Διά του σταυρού ο Χριστός αγίασε το σώμα του —κρίκο σύνδεσης με τον κόσμο. Απέκρουσε τους πειρασμούς που του έστελνε ο κόσμος, να γευθεί δηλαδή τις ηδονές, ικανοποιώντας υπέρμετρα τις ανάγκες του ή αποφεύγοντας τον πόνο και το θάνατο. Αν, κατά τον ίδιο τρόπο, απωθήσουμε τους πειρασμούς της αμαρτίας και υπομείνουμε καρτερικά τις οδύνες του θανάτου, η αγιότητα μπορεί να απλωθεί από το σώμα Του σε όλα τα σώματα και σε όλο τον κόσμο.

Η ορθόδοξη Εκκλησία δεν λέει πως διά του σταυρού ο Χριστός εξήλθε της δημιουργίας, αλλά πως την αποκατέστησε σε παράδεισο- παράδεισο αρετής γι’ αυτούς που, από αγάπη σ’ Εκείνον, αποδέχονται το σταυρό Του. Συνεπώς ο σταυρός είναι η δύναμη του Χριστού, που, αν την προσλάβουμε, μπορεί να οδηγήσει τον κόσμο στον παράδεισο. Γι’ αυτό το σκοπό ο Χριστός μένει μαζί μας έως της συντέλειας των αιώνων. Χωρίς αμφιβολία, ο πλήρης παράδεισος θα πραγματωθεί μόνο μετά την παγκόσμια ανάσταση.

Η δημιουργία μεταβλήθηκε σε πεδίο μάχης ανάμεσα στους ανθρώπους, εξαιτίας της απληστίας και των εγωιστικών παθών γενικά. Μπορεί όμως να αποκατασταθεί στην παραδεισιακή κατάσταση διά του σταυρού. Η ορθόδοξη Εκκλησία στη γιορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου, ψάλλει: «Εν Παραδείσω με το πριν ξύλον εγύμνωσεν, ούπερ τη γεύσει ο εχθρός εισφέρει νέκρωσιν· του Σταυρού δε το ξύλον, της ζωής το ένδυμα ανθρώποις φέρον, επάγη επί της γης και κόσμος όλος επλήσθη πάσης χαράς» (Κάθισμα εορτής). Δι’ αυτού ο παράδεισος ανοίχτηκε ξανά, γιατί η «στρεφόμενη ρομφαία» (Γεν. 3,24), που εμπόδιζε την είσοδο σ’ αυτόν, εξαιτίας της ανθρώπινης απληστίας, δεν μπορούσε πια να τον κρατήσει κλειστό. Γιατί τώρα ο Χριστός εισήλθε στον παράδεισο, αφού τον άνοιξε, φέρνοντας ως ένας άνθρωπος το ξύλο του σταυρού, διά του οποίου κατανίκησε την απληστία και προτίμησε την απάρνηση του εαυτού Του. Και θα εισέλθουν στον Παράδεισο όλοι όσοι θα πράξουν το ίδιο.

Σίγουρα υπάρχει ένας παράδεισος, στον οποίο εισέρχονται οι ψυχές των πιστών μετά θάνατο. Αλλά μπορεί να υπάρχει ένας εν εξελίξει παράδεισος και έδώ στη γη, αποκατάσταση του αρχικού παραδείσου. Μπορεί να εξελιχθεί διά του σταυρού, που υψώνεται στο μέσο της γης και που οι άνθρωποι τον αποδέχονται ως κανόνα της ζωής τους. Ο μετά θάνατον παράδεισος των ψυχών των πιστών, υπάρχει ήδη χάρη στην επίγεια ζωή τους, που ακολουθεί το πνεύμα του σταυρού. Τελικά ο εν εξελίξει επίγειος παράδεισος, θα γίνει μετά την ανάσταση των σωμάτων, ο τέλειος και αιώνιος παράδεισος.

Αλλά χωρίς την προσπάθεια να κάνουμε τη γη, σ’ ένα κάποιο βαθμό, παράδεισο, δεν προχωρούσε προς τον παράδεισο του επέκεινα. Γι’ αυτό το σκοπό ο Χριστός μένει μαζί μας ως το τέλος του κόσμου.

Αποκτούμε ήδη στη γη μια πρόγευση του εσχατολογικού παραδείσου. Η ορθόδοξη Εκκλησία σ’ ένα άλλο ύμνο ψάλλει: «Ω του παραδόξου θαύματος! το ζωηφόρον φυτόν, ο Σταυρός ο πανάγιος εις ύψος αιρόμενος εμφανίζεται σήμερον δοξολογούσι πάντα τα πέρατα εκδειματούνται δαίμονες άπαντες• ω οίον δώρημα τοις βροτοΐς κεχάρισται!» (Αίνοι Υψώσεως Τιμίου Σταυρού).

Από όλους τους ύμνους της ορθόδοξης Εκκλησίας, προκύπτει ο ρόλος του σταυρού στην αγιοποίηση και τη μεταμόρφωση του κόσμου. Όπως το σώμα του Κυρίου αγιάσθηκε διά του σταυρού, έτσι αγιάζονται και τα δικά μας σώματα και οι σχέσεις μας με τον κόσμο και ο ίδιος ο κόσμος. Λαβαίνουμε αγιασμό με τη δύναμη του Χριστού, μέσα στην οποία ο σταυρός διατηρεί την παρουσία του, και αποτελεί προέκταση της συνετής, υπομονετικής, αναμάρτητης στάσης του απέναντι στον κόσμο, και γίνεται δοξολογία του Πατέρα, προσφορά σ’ Αυτόν όλων των σχέσεων με τον κόσμο.

Γι’ αυτό, στην ορθόδοξη Εκκλησία, όλα τα πρόσωπα και όλα τα πράγματα, μέσω του σταυρού, θυσιάζονται και προσφέρονται. Οι χριστιανοί, κάνοντας το σημείο του, σταυρού ζητούν τη δύναμη να φερθούν με καθαρότητα απέναντι στον κόσμο. Ακόμη διαδηλώνουν τη θέλησή τους, να υψωθούν με την προσπάθειά τους, ως τη συνάντηση αυτής της δύναμης· να δοξάσουν το Θεό με όλες τους τις πράξεις και τις οδύνες μέσα στον κόσμο, ακόμη και με το θάνατό τους· να ζήσουν και να πεθάνουν για το Θεό, να εκδηλώσουν με κάθε τρόπο, ότι θυσιάζονται σ’ Εκείνον. Η Εκκλησία διά του σταυρού αγιάζει τα πάντα· το νερό, με το οποίο ραντίζει τους πιστούς, τις τροφές, τα σπίτια, τα περιβόλια και τα χωράφια με τους καρπούς τους, τα δώρα που προσφέρονται στο Θεό. Ο σταυρός όλα τα αγιάζει, τα καθαίρει στο βαθμό πού καθαρίζονται, καθιστώντας το Θεό διάφανο, Κύριο τους. Ο σταυρός τα θέτει, μέσα από όλα τα πράγματα, σε επικοινωνία με το Θεό. Τα πάντα προσφέρονται ως δώρα στο Θεό. Όλες οι λατρευτικές ακολουθίες αρχίζουν και τελειώνουν με το σημείο του σταυρού, Όλες οι κύριες χειρονομίες της λατρείας συνοδεύονται από το σημείο του σταυρού, γιατί η ίδια η δύναμη του Χριστού κατέρχεται διά του σημείου του σταυρού στο βαθμό, που κάνοντάς το, Τον επικαλούμαστε. Μ’ αυτό το σημείο οι πιστοί έρχονται να συναντήσουν τη δύναμη του Χριστού, υποσχόμενοι να προσφερθούν καθαρή θυσία στο Θεό, να φερθούν με καθαρότητα σε κάθε πράξη τους μέσα στον κόσμο. Γι’ αυτό, το σημείο του σταυρού, συνοδεύεται πάντοτε από την επίκληση της Αγίας Τριάδας. Γιατί αυτή ενεργεί την σωτηρία των ανθρώπων και από αυτή κατέρχεται η θεία δύναμη, που ενεργεί μέσα στον κόσμο, για να τον εξαγιάσει και να τον μεταμορφώσει. Αυτή φανερώνεται διά του σταυρού μέσα στον κόσμο.

Η δύναμη του σταυρού καθαίρει όχι μόνο τούς πιστούς και τη σχέση τους με τον κόσμο, αλλά και τον ίδιο τον κόσμο. Διά του σταυρού αποδιώχνονται οι δαίμονες, που προξενούν το κακό και εκτοξεύουν τους πειρασμούς μέσα από το νερό, το κρασί, τους καρπούς, τα ανθρώπινα πρόσωπα.

Οι πιστοί πιστεύουν πως, κάνοντας το σημείο του σταυρού, σε όλες τους τις πράξεις και όλους τους δρόμους της ζωής τους, σε κάθε επαφή τους με την φύση και τους ανθρώπους, έχουν συναντιλήπτορα το Άγιο Πνεύμα. Υπάρχει μια ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στο σταυρό και το Άγιο Πνεύμα, γιατί ο σταυρός είναι η ανθρώπινη προσπάθεια καθαρμού, ενώ το Άγιο Πνεύμα είναι η εξαγιάζουσα θεία δύναμη. Και τα δύο χρειάζεται να συμπορεύονται.

Ο σταυρός είναι η καθαρτήρια δύναμη του σύμπαντος. Κι όταν κάνουμε το σημείο του με πίστη και θέληση, για μια ζωή καθαρή μέσα στον κόσμο, έρχεται η δύναμη του Πνεύματος του Χριστού, που υπήρξε καθαρός μέσα στον κόσμο, κι αγιάζει το σώμα του με τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος. Κι εμείς αποφεύγουμε την αμαρτία και υπομένουμε το θάνατο. Ο σταυρός μας δίνει αυτή την δύναμη του Χριστού γιατί, έχοντάς τον στη μνήμη μας, θέλουμε να μιμηθούμε το παράδειγμά του και να φερόμαστε μέσα στον κόσμο χωρίς πάθη εγωιστικά, με πνεύμα σωφροσύνης, ειρήνης και συμφωνίας με τους άλλους.

«Ο σταυρός είναι όπλο εναντίον του διαβόλου», ψάλλει η ορθόδοξη Εκκλησία. Είναι όπλο ενάντια σε όλους τους πειρασμούς και τις μεθόδους του διαβόλου, ενάντια στα πάθη που μας οδηγούν σε φιλονικίες, ενάντια στην απολυτότητα. Ο σταυρός είναι όπλο εναντίον του διαβόλου, στο βαθμό που δυναμώνει μέσα μας το πνεύμα της θυσίας, της κοινωνίας με το Θεό και μεταξύ μας.

Μόνο ο σταυρός, με το να τιθασεύσει τα εγωιστικά πάθη μας, και με το να εξασθενίζει την υπερβολική προσκόλλησή μας στον κόσμο, που θεωρείται ως η μόνη πραγματικότητα, μπορεί να φέρει μια διαρκή ειρήνη ανάμεσα στους ανθρώπους και στους λαούς.

Οι Άγιοι Πατέρες πρεσβεύουν, ότι η θέα του Θεού μέσα στον κόσμο, ή, η διαφάνεια του Θεού στον κόσμο, εξαρτάται από τον καθαρμό μας από τα πάθη. Αυτή η ιδέα αναπτύχθηκε θεωρητικά, με ιδιαίτερο τρόπο, από τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή. Κατ’ αυτόν, όταν κοιτάζουμε τα πράγματα καθαροί από πάθη, αποκαθιστούμε το αληθινό τους νόημα, δηλαδή την μέσα από αυτά διαφάνεια του Θεού. Λέγει: «Νόημα έστιν εμπαθές, λογισμός σύνθετος από πάθους και νοήματος. Χωρίσωμεν το πάθος από του νοήματος και απομένει ο λογισμός ψιλός. Χωρίζομεν δε δι’ αγάπης πνευματικής και εγκράτειας, εάν θέλωμεν». (Μαξίμου Όμολ. 400 Κεφάλαια περί Αγάπης III, 43, Ρ.G. 90, 1029). Αυτό όμως, δεν σημαίνει καταστροφή του κόσμου, αλλά ανακάλυψη (ξανά) των αληθινών του νοημάτων, που δεν έχουν παραμορφωθεί από τα πάθη, και της θεϊκής τους διαφάνειας.

Όταν αναλάβουμε το σταυρό, γινόμαστε με τη δύναμη του σταυρού του Χριστού «καινή κτίσις» (Β’ Κορ. 5,16-17), όπως λέγει ο Απ. Παύλος. Σ’ αύτη την κατάσταση βλέπουμε πως «τα πάντα εκ του Θεού» (Β’ Κορ. 5,18), όπως λέγει ο ίδιος στη συνέχεια Απόστολος. Μ’ αυτό τον τρόπο προετοιμάζουμε την κτίση, για να φτάσει στην κατάσταση της ελευθερίας, στην οποία θα φτάσουμε και μείς ως υιοί Θεού, κι όχι ως δούλοι πια του κόσμου και των παθών. Γιατί ούτε ο κόσμος χαίρεται από την κατάσταση της έκπτωσης, στην οποία, πέφτοντας εμείς, τραβούμε και τον κόσμο και γινόμαστε σκλάβοι του, αντί να είμαστε κύριοι του. Η κατάσταση της ελευθερίας, στην οποία θα φτάσουμε, αντιστοιχεί στην κατάσταση της δόξας, της οποίας μπορούμε να κάνουμε κοινωνό και τον κόσμο (Ρωμ. 8,31).

Η δημιουργία βρίσκεται ακόμη σε ώδινες τοκετού, όσον άφορα αυτή την αληθινή και καινούργια κατάσταση της ύπαρξής της. Είναι οι ωδίνες του σταυρού, το να αντέξεις αναμάρτητα. Ο σταυρός επαληθεύεται ως το μόνο μέσο διά του οποίου ο κόσμος περνά σε μια καινούργια μορφή ύπαρξης, όπου ο Θεός γίνεται ορατός ως ο ων τα πάντα εν πάσι. Είναι η μόνη οδός για να φτάσουμε στο πιο λαμπρό δείπνο, εκεί που αφθονεί η γνώση του Θείου Λόγου, εκεί που η δημιουργία τον καθιστά διάφανο σ’ όλη του την πληρότητα, και ερχόμαστε σε ευθύ και καθαρό διάλογο μαζί Του. Έτσι όλος ο κόσμος θα φανερωθεί μέσα Του, και μέσα μας, ως το κοινό περιεχόμενο του διαλόγου, ως μια ολοφώτεινη διαφάνεια, διά της οποίας θα μας γίνει γνωστός με όλο τον δοσμένο σε μας πλούτο του. (Αγ. Μάξιμος Ομολογητής, Αμφιλεγόμενα, Ρ.G. 91,1373).

Αλλά όλα αυτά θα γίνουν χάρη στο σταυρό του Χριστού αν τον αποδεχτούμε σαν δικό μας. Μόνο μέσα στο φως και μέσα στη δύναμη του σταυρού, που θα φανερωθεί στον ουρανό, σημείο του Υιού του ανθρώπου κατά την ένδοξη παρουσία Εκείνου (Ματθ, 24,30), ο κόσμος θα αναδειχθεί στο τέλος «καινός ουρανός και γη καινή» {Αποκ. 21,1).

(Πρωτ. Δημητρίου Στανιλοάε, «Στο φως του Σταυρού και της Αναστάσεως», εκδ. Ι .Μ. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος –Κύμη, σ. 27-35)

Αναδημοσιευση: http://www.pemptousia.gr/

H ύψωση του Τιμίου Σταυρού (π. Αλέξανδρος Σμέμαν)

Για αιώνες, στις 14 Σεπτεμβρίου, την ημέρα που γιορτάζεται στους ναούς η εορτή της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, ο επίσκοπος στέκεται στη μέση του ναού και περικυκλωμένος από τον κλήρο, υψώνει με μεγαλοπρέπεια το σταυρό ψηλά πάνω από το εκκλησίασμα και ευλογεί τους πιστούς στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, ενώ ο χορός ψέλνει το : «Κύριε ελέησον!» Αυτός ήταν ο εορτασμός στην Χριστιανική αυτοκρατορία , μια αυτοκρατορία που γεννήθηκε κάτω από το σημείο του Σταυρού την ημέρα που ο Μέγας Κωνσταντίνος είδε το όραμα ψηλά στον ουρανό ,και άκουσε τις λέξεις «Εν τούτω νίκα…». ..

…Σήμερα όμως, η πολυτάραχη μεγαλούπολη που περιβάλλει την εκκλησία δε συμμετέχει σ’ αυτόν το μυστικό θρίαμβο και είναι εντελώς αποκομμένη απ’ αυτόν. Τα εκατομμύρια των κατοίκων της θα συνεχίσουν να ζουν κανονικά με τα σκαμπανεβάσματά τους , τα ενδιαφέροντά τους , τις χαρές και τις λύπες τους, χωρίς καμμιά αναφορά σε ό,τι συμβαίνει μέσα στο ναό. Γιατί λοιπόν συνεχίζουμε να επαναλαμβάνουμε τα λόγια σχετικά με τον οικουμενικό θρίαμβο του Σταυρού, και να ψάλλουμε συνέχεια πως ο Σταυρός είναι ακαταμάχητος; Είναι λυπηρό ,θα πρέπει να το παραδεχθούμε πως πολλοί χριστιανοί δεν μπορούν να απαντήσουν σ’ αυτό το ερώτημα. Έχουν συνηθίσει να βλέπουν την εκκλησία σαν σε εξορία, στην περιφέρεια της ζωής τους, αποκομμένη από τον πολιτισμό, τη ζωή, το σχολείο, από παντού. ..

… Μου φαίνεται πως συνεχίζουμε να εορτάζουμε την Ύψωση του τιμίου Σταυρού και να επαναλαμβάνουμε τα αρχαία νικητήρια λόγια όχι απλώς για να εξυμνήσουμε μια νίκη που κερδίσαμε ή για να θυμηθούμε ένα παρελθόν που δεν υπάρχει πλέον, αλλά για να σκεφθούμε βαθύτερα το νόημα που έχει η λέξη «νίκη» για τη Χριστιανική πίστη. Ίσως μόνο τώρα, απογυμνωμένοι καθώς είμαστε από την εξωτερική εξουσία και δόξα, από την κυβερνητική υποστήριξη και τον ανείπωτο πλούτο, από όλα τα φανερά σύμβολα της νίκης, μπορέσουμε να καταλάβουμε πως όλα αυτά δεν αποτελούσαν ίσως τη γνήσια νίκη. Ο σταυρός που υψωνόταν πάνω από τα πλήθη εκείνη την εποχή ήταν καλυμμένος με χρυσό και άργυρο και στολισμένος με πολύτιμους λίθους. Κανείς όμως χρυσός, άργυρος ή πολύτιμος λίθος δεν μπορεί να εξαφανίσει το αρχικό νόημα του Σταυρού ως οργάνου ταπείνωσης, βασάνων και εκτέλεσης ,στο οποίο καρφωνόταν κάποιος , περιφρονημένος από όλους, ασθμαίνοντας από τον πόνο και τη δίψα. Έχουμε το θάρρος να αναρωτηθούμε: αν πέθαιναν όλα αυτά τα Χριστιανικά βασίλεια και οι πολιτισμοί, αν η ήττα υποκαθιστούσε τη νίκη, δε θα συνέβαινε αυτό επειδή εμείς οι χριστιανοί γίναμε τυφλοί μπροστά στο έσχατο νόημα και το αληθινό περιεχόμενο του σημαντικότερου συμβόλου του Χριστιανισμού; Αποφασίσαμε να αποκρύψει αυτό το νόημα ο χρυσός και ο άργυρος. Αποφασίσαμε επίσης πως ο Θεός επιθυμεί τη λατρεία του παρελθόντος.
Τιμούμε το Σταυρό, τον υψώνουμε ,ψέλνουμε τη νίκη του Χριστού: δε σημαίνει αυτό πάνω απ’ όλα πίστη στον Σταυρωμένο και πίστη πως ο Σταυρός είναι ένα σημείο φοβερής ήττας; Καθότι ο Σταυρός γίνεται νίκη και θρίαμβος μόνο επειδή είναι ήττα, και μόνο στο μέτρο που γίνεται αποδεκτός ως ήττα. Όχι, ο Χριστός δεν εισήλθε στον κόσμο για να νικήσει με έναν εξωτερικό τρόπο. Του προσφέρθηκε ένα βασίλειο, αλλά το αρνήθηκε. Ακόμη και τη στιγμή που προδομένος πέθαινε, είπε: «ή δοκείς ότι ου δύναμαι άρτι παρακαλέσαι τον πατέρα μου ,και παραστήσει μοι πλείους ή δώδεκα λεγεώνας αγγέλων;» ( Ματθ. 26,53 ) . Ωστόσο ο Χριστός ποτέ άλλοτε δεν ήταν περισσότερο βασιλιάς παρά όταν ανέβηκε στο Γολγοθά, φέροντας στους ώμους του το Σταυρό, ενώ το γεμάτο μίσος και χλευασμό πλήθος Τον περικύκλωνε. Ποτέ άλλοτε δεν ήταν εμφανέστερη η βασιλική εξουσία Του παρά όταν Τον έφερε ο Πιλάτος μπροστά στο πλήθος, ντυμένο την πορφύρα, καταδικασμένο σε θάνατο ως εγκληματία, με το ακάνθινο στεφάνι στο κεφάλι, και τον Πιλάτο να λέει στον εξαγριωμένο όχλο: «ίδε ο βασιλεύς υμών». Μόνο εδώ μπορούμε να δούμε ολόκληρο το μυστήριο του Χριστιανισμού, επειδή η νίκη του Χριστιανισμού βρίσκεται στη χαρούμενη πίστη πως εδώ, μέσα από τον περιφρονημένο ,σταυρωμένο και καταδικασμένο άνθρωπο, η αγάπη του Θεού άρχισε να φωτίζει τον κόσμο και άνοιξε ένα βασίλειο που κανείς δεν έχει δικαίωμα να κλείσει.
Ο καθένας μας λοιπόν πρέπει να δεχθεί το Χριστό με όλη του την καρδιά, όλη του την ψυχή και όλη του την ελπίδα. Ειδάλλως όλες οι εξωτερικές νίκες είναι χωρίς νόημα. ..

… Παρόλα αυτά ο Σταυρός υψώνεται ακόμη, εκτίθεται και θριαμβεύει. «Σταυρός η ωραιότης της Εκκλησίας». Επειδή σε όποιο σκοτάδι κι αν βρίσκονται οι άνθρωποι, όσο μεγάλος κι αν είναι ο θρίαμβος του κακού σ’ αυτόν τον κόσμο, η καρδιά μας γνωρίζει ακόμη και ακούει τα λόγια, «αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον.»
Από το βιβλίο "π. Αλέξανδρος Σμέμαν"

Πηγή