Ψηφιακή εκπαιδευτική εφαρμογή για τη ζωή και το έργο του El Greco

  

Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Ιστορικού Μουσείου Κρήτης

Τετρακόσια χρόνια μετά το θάνατο του El Greco, το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, παρουσιάζει την τετράγλωσση ψηφιακή εκπαιδευτική εφαρμογή για τη ζωή και το έργο του μεγάλου καλλιτέχνη.

Για μαθητές και ενήλικο κοινό:

http://www.historical-museum.gr/multimedia/elgreco/

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου θα τα βρείτε στη σελίδα:

http://www.historical-museum.gr/gr/educational

Τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα προσφέρονται δωρεάν.

Πηγή

Έτος «Ελ Γκρέκο» το 2014

 Έζησε ανάμεσα στην Κρήτη και στο Τολέδο, έχοντας περάσει μια ουσιαστική περίοδο μαθητείας στην Ιταλία. Τετρακόσια χρόνια μετά τον θάνατο του Ελ Γκρέκο, του Ελληνα (7 Απριλίου 1614), οι δύο πατρίδες θα σημειώσουν την επέτειο. Η Ελλάδα έχει κηρύξει το 2014 έτος Γκρέκο ήδη από το 2012.

Η Ισπανία θα τον τιμήσει με δύο μεγάλες εκθέσεις στη Μαδρίτη και στο Τολέδο. Στην πρώτη, θα διερευνηθεί η επιρροή του στη μοντέρνα τέχνη με την έκθεση «Ο Γκρέκο και η μοντέρνα ζωγραφική», στο Πράδο (24 Ιουνίου μέχρι 5 Οκτωβρίου.) Στο Τολέδο, για την έκθεση «Ο Γκρέκο στο Τολέδο», θα συγκεντρωθούν 80 έργα από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, καθώς και εικόνες που κοσμούν τις εκκλησίες της πόλης.
Η Ελλάδα κατορθώνει να συμμετάσχει στον εορτασμό, χάρη στην πρόνοια που είχε η γενική γραμματέας Πολιτισμού και πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του έτους, Λίνα Μενδώνη, να εντάξει τις δράσεις στο ΕΣΠΑ. Με 1,5 εκατ. ευρώ θα γίνουν οι εκθέσεις και οι άλλες εκδηλώσεις.

«Ο φιλικός κύκλος»

Στην Αθήνα θα οργανωθούν εκθέσεις τον Νοέμβριο σε τρία Μουσεία (Βυζαντινό Μουσείο: Τέχνη και Κοινωνία στην Κρήτη τα χρόνια του Θεοτοκόπουλου, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: Η ναυμαχία της Ναυπάκτου και ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Μουσείο Μπενάκη: Ο φιλικός κύκλος του Γκρέκο στο Τολέδο). Επίσης, στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς θα μεταφερθεί δεύτερη έκθεση, που θα ξεκινήσει από την Κρήτη. Ο φιλικός κύκλος του Γκρέκο στο Τολέδο θα είναι η κεντρική έκθεση. Για πρώτη φορά θα παρουσιαστούν στο ελληνικό κοινό όψεις της πνευματικής και κοινωνικής ζωής του Θεοτοκόπουλου στην πόλη αυτή. Επιμελητές ο κορυφαίος ειδικός στην ιστορία και πολιτιστική ζωή του Τολέδο της εποχής R. Kagan και ο ιστορικός τέχνης Ν. Χατζηνικολάου.

Από το Ηράκλειο Κρήτης θα ξεκινήσει τον Ιούνιο η έκθεση «Ο Θεοτοκόπουλος μεταξύ Βενετίας και Ρώμης», που κατόπιν θα μεταφερθεί στο Μπενάκη. Επίκεντρο θα έχει τους 2 πίνακες του Ελ Γκρέκο, τη «Βάπτιση του Χριστού» και την «Αποψη του όρους Σινά», που εκτίθενται στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης. Τα υπόλοιπα έργα θα μεταφερθούν, κυρίως από την Ιταλία.

Η γενέτειρα του καλλιτέχνη οργανώνει επίσης διεθνές επιστημονικό συνέδριο με έμφαση στην κρητική περίοδο του καλλιτέχνη: El Greco: The Cretan Period (Ιούνιος). Ακολουθούν βραδιά αναγνώσεων με ποιήματα και πεζά κείμενα που αφιερώθηκαν στον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, εβδομάδα κινηματογράφου κ.ά. Τέλος, πέντε κορυφαίοι λυράρηδες του νησιού θα αφιερώσουν ένα κομμάτι στη μνήμη του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, το οποίο θα παίξουν οι ίδιοι σε μια ειδική βραδιά, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του καλοκαιριού.

Αναζητούν τρόπο συμμετοχής

Από τον προγραμματισμό λείπει προς το παρόν η Εθνική Πινακοθήκη, η διοίκηση της οποίας γνώριζε πως το κτίριό της θα ήταν υπό ανακαίνιση. Μια σκέψη ήταν να υπάρξει συνεργασία με το Ιδρυμα Ωνάση, ώστε να παρουσιαστούν αριστουργήματα του καλλιτέχνη σε ψηφιακή μορφή και μέσα σε ένα ομοίωμα παρεκκλησιού. Δεν είναι βέβαιο ότι αυτή η σκέψη θα υλοποιηθεί. Τόσο το Ιδρυμα όσο και η Πινακοθήκη πάντως αναζητούν τον καλύτερο τρόπο συμμετοχής στο έτος Γκρέκο. Και οι δύο φορείς έχουν στη συλλογή τους Γκρέκο και έχουν προγραμματίσει παρουσίαση των πινάκων, έστω και δανείζοντάς τους σε κάποια μεγάλη έκθεση.

Η Ιταλία

Προς το παρόν, η Ιταλία δεν δείχνει έτοιμη να οργανώσει κάποια εκδήλωση προς τιμήν του καλλιτέχνη που μαθήτευσε εκεί δίπλα σε μεγάλους μάστορες όπως ο Τισιάνο. Ισως τα οικονομικά της προβλήματα την περιορίζουν στον ρόλο του απλού συμμετόχου.

Πηγή

Δομήνικoς Θεοτoκόπουλος

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: “Η Βάπτιση του Χριστού”
από το http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/greco/

Το σχήμα που προτιμούσε ο ζωγράφος για τις μεγάλες θρησκευτικές συνθέσεις ήταν το παραλληλόγραμμο στο οποίο το ύψος ήταν υπερδιπλάσιο της βάσης. Αυτή η αναλογία αναδεικνύει την καθετότητα των μορφών και διαρρυθμίζει τη σκηνή σε δύο επάλληλα επίπεδα. Στο κατώτερο τμήμα οι μορφές είναι πιο σωματώδεις, ενώ στο ανώτερο ο χώρος προορίζεται για τις θεϊκές αποκαλύψεις και τους χορούς των αγγέλων…

από το βιβλίο “ΜΑΔΡΙΤΗ – ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΡΑΔΟ”

ELECTA – ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: “Η εκδίωξη των εμπόρων από τον ναό”
από το http://www.aug.edu/augusta/iconography/webmuseum/cleanseTemple_elGreco_1600.html

Υπάρχουν διάφορες εκδοχές αυτού του θέματος, τέσσερις από τις οποίες είναι καταχωρημένες στον κατάλογο με τα περιουσιακά στοιχεία του ζωγράφου. Το ευαγγελικό επεισόδιο απεικονίζεται ως προαναγγελία της Έσχατης Κρίσης.  Ο Χριστός, με μια αποφασιστική χειρονομία, χωρίζει τους κολασμένους στα αριστερά από τους εκλεκτούς στα δεξιά. Ο διαχωρισμός τονίζεται από την παλαδιανή αρχιτεκτονική του βάθους. Μπροστά από το τόξο τοποθετείται ο Χριστός, ενώ τα δυο ανάγλυφα ανάμεσα στους κίονες αντιστοιχούν στις δύο πλευρές της σύνθεσης: Στα αριστερά η εκδίωξη του Αδάμ και της Εύας από τον Παράδεισο απηχεί τη βίαιη χειρονομία του Χριστού που κρατάει το μαστίγιο. Στα δεξιά, η Θυσία του Ισαάκ προοιωνίζει το θεϊκό μαρτύριο.  Η επιμήκυνση των μορφών, οι συστροφές των σωμάτων, η εκφραστική ένταση και οι έκδηλες βενετσιάνικες επιδράσεις αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία της περιόδου της ωριμότητας του Γκρέκο…

από το βιβλίο «ΛΟΝΔΙΝΟ – ΕΘΝΙΚΗ ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ»

ELECTA – ΕΘΝΟΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: “Ο Χριστός κουβαλάει το σταυρό”
από το http://idlespeculations-terryprest.blogspot.com/2007/03/el-greco-christ-carrying-cross.html

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: “Ο διαμερισμός των ιματίων του Χριστού”
από το http://en.wikipedia.org/wiki/El_Greco

Ανάμεσα στα Πάθη του Χριστού, ο διαμερισμός των ιματίων είναι ένα από τα πιο απωθητικά συμβάντα. Ο Γκρέκο προβάλλει την αντίθεση του βασιλικού μεγαλείου του Χριστού και της ευγενούς συμπεριφοράς του με το πλήθος των άξεστων στρατιωτών. Μέσα στον πορφυρό μανδύα του, ο Χριστός στέκει απομονωμένος στο μέσο του πίνακα. Προπηλακίζεται από τον επιθετικό στρατιώτη με το μαυροπράσινο ρούχο. Δίπλα βρίσκεται ο ιππότης με την γκρι-μπλε αδιαπέραστη πανοπλία σύμβολο της πολεμικής, γήινης εξουσίας. Στην πανοπλία αυτού του υποκριτή, αδρανούς και αδιάφορου ιππότη η αντανάκλαση από τον πορφυρό μανδύα του Χριστού δημιουργεί ένα δραματικό βιολέ χρώμα.

απόσπασμα από ανάλυση της καθηγήτριας Π. Γαλανοπούλου

αντιγραφή από το http://protolm.blogspot.com/

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος “Η Ανάσταση”
από το http://www.metmuseum.org/special/El_Greco/4.l.htm

Πηγή