Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνατος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Θάνατος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 19 Νοεμβρίου 2014

Τι θα γινόταν αν ξεπερνιόταν ο σωματικός θάνατος;

Με αφορμή το ερώτημα τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε ο σωματικός θάνατος οι μαθητές κατέθεσεσαν τις σκέψεις τους, οπτικοποίησαν τις ιδέες τους και ίσως έδωσαν απαντήσεις...



Η Αιμιλία Ιωακειμίδου έδωσε τη δική της οπτική γωνία...


Η Χριστίνα Λαζαρίδου μας είπε...

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2013

Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος-Τότε για ποιο λόγο φοβόμαστε το θάνατο;

thanatos
Δεν είναι κακό, λοιπόν, το να πεθάνει κανείς. Τότε για ποιο λόγο φοβόμαστε  το θάνατο; Γιατί δεν μας έχει κυριέψει ο έρωτας της ουράνιας βασιλείας,  γιατί δεν μας έχει φλογίσει ο πόθος των μελλοντικών αγαθών. Αν είχε  συμβεί αυτό, όλα τα αγαθά της γης θα τα περιφρονούσαμε.
Όποιος φοβάται πάντα την κόλαση, δεν θα φοβηθεί ποτέ το θάνατο. Να μην έχετε,  λοιπόν, τη σκέψη μικρού παιδιού, αλλά την ακακία μικρού παιδιού. Τα  μικρά παιδιά φοβούνται τις αγριωπές αλλ’ ακίνδυνες μάσκες, δεν φοβούνται όμως την επικίνδυνη φωτιά. Έτσι, αν τα κρατάει κανείς κοντά σ’ ένα  αναμμένο λυχνάρι, χωρίς να το σκεφτούν, ακουμπάνε το χέρι τους στη φλόγα και καίγονται.
Θέλετε να σας πω και άλλη αιτία, για την οποία φοβόμαστε το θάνατο; Γιατί δεν  ζούμε ενάρετη ζωή και δεν έχουμε καθαρή συνείδηση. Αλλιώς ο θάνατος δεν  θα μας τρόμαζε. Απόδειξέ μου ότι θα κληρονομήσω τη βασιλεία των ουρανών  και σφάξε με τώρα κιόλας. Θα σου χρωστάω μάλιστα και χάρη για τη σφαγή  μου, αφού θα με στείλεις γρήγορα σ’ εκείνα τα αγαθά. “Αλλά φοβάμαι να  πεθάνω άδικα”, ίσως θα μου πεις.
Ώστε ήθελες να πεθάνεις δίκαια; Και ποιός είναι τόσο ταλαίπωρος, που, ενώ  μπορεί να πεθάνει άδικα, προτιμάει να πεθάνει δίκαια; Αν πρέπει να  φοβόμαστε θάνατο, πρέπει να φοβόμαστε εκείνον που μας βρίσκει δίκαια.  Όποιος πεθαίνει άδικα, μοιάζει στους αγίους. Γιατί οι περισσότεροι απ’  αυτούς που ευαρέστησαν το Θεό, θανατώθηκαν άδικα. Και πρώτος ο Αβελ. Δεν δολοφονήθηκε γιατί έφταιξε στον Κάιν, αλλά γιατί τίμησε το Θεό. Και ο  Θεός παραχώρησε να γίνει αυτός ο φόνος γιατί αγαπούσε τον Αβελ ή γιατί  τον μισούσε; Ολοφάνερα γιατί τον αγαπούσε και ήθελε να του προσφέρει πιο λαμπρό στεφάνι, λόγω της άδικης σφαγής του.
Βλέπεις που δεν πρέπει να φοβάσαι μήπως πεθάνεις άδικα, αλλά μήπως πεθάνεις  φορτωμένος με αμαρτίες; Ο Αβελ πέθανε άδικα, μα ο Κάιν πέρασε την  υπόλοιπη ζωή του έχοντας την κατάρα του Θεού, στενάζοντας και τρέμοντας  ακατάπαυστα. Ποιός από τους δύο ήταν πιο μακάριος; Εκείνος που έπαψε να  ζει μέσα στη αρετή ή αυτός που έζησε μέσα στην αμαρτία; Εκείνος που άδικα πέθανε ή αυτός που δίκαια τιμωρήθηκε;
Αναδημοσίευση από:  http://www.diakonima.gr/

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

Ο χρόνος ζωής που μας έμεινε σε.... καραμέλες!

jellybeans-1
Ο δημιουργός του παρακάτω βίντεο χρησιμοποιεί τις καραμέλες για να μας δείξει πόσο πολύτιμος είναι ο χρόνος που έχουμε στη ζωή μας.
Οι 28835 καραμέλες αντιπροσωπεύουν τη διάρκεια ζωής του μέσου Αμερικανού  - μία καραμέλα για κάθε ημέρα. “Μπορεί να έχετε περισσότερες ή λιγότερες καραμέλες στη ζωή σας, αλλά κατά μέσο όρο αυτό είναι ο χρόνος που έχουμε.”  εξηγεί ο ZeFrank.
Χρησιμοποιώντας στοιχεία από το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας, το βίντεο αναλύει πώς ξοδεύουμε οι περισσότεροι τις καραμέλες:
  • 8.477 καραμέλες για ύπνο,
  • 1.635 καραμέλες για δραστηριότητες σχετικές με φαγητό ή ποτό,
  • 3.202 καραμέλες στην εργασία μας,
  • 1.099 καραμέλες στο αυτοκίνητο,
  • 2.676 παρακολουθώντας τηλεόραση και
  • 1.576 για δουλειές σχετικά με το σπίτι
Ο κατάλογος συνεχίζεται, μέχρι να μείνουν λιγότερες από 3.000 καραμέλες. Αυτές  είναι οι καραμέλες που απομένουν. Και σίγουρα πια τις  θεωρείτε περισσότερο νόστιμες και πολύτιμες από ποτέ.

Πηγή: http://antikleidi.com/2013/08/31/the-time-you-have-explained-with-beans

Τρίτη 29 Οκτωβρίου 2013

Ζεϊτενλίκ (ένα διαφορετικό νεκροταφείο)


Είχα κάπου διαβάσει γι'αυτό. Άλλο όμως να το διαβάζεις και άλλο να το βλέπεις με τα ίδια σου τα μάτια. Και σε διαβεβαιώνω ότι όχι μόνο αξίζει να το επισκεφθεί κανείς -επιβάλλεται να το ιδεί! Σήμερα θα σε πάω στη μεγαλύτερη στρατιωτική νεκρόπολη της Ελλάδας. Στο περίφημο Ζεϊτενλίκ. Ενάμισι χιλιόμετρο βορειότερα από την Πλατεία Βαρδαρίου. Στη Θεσσαλονίκη. Σε περιμένουν εκπλήξεις.


Το πρώτο πράγμα που συναντάς όταν εισέρχεσαι στο νεκροταφείο, είναι ένα μνημειώδες κτήριο με τρούλο και σταυρό απάνου του. Από τα όσα κατάλαβα στις επιγραφές, πρόκειται για σερβικό κοινοτάφιο -εξού και οι βυζαντινές εικόνες αγίων.

Το κτήριο φαινόταν συμπαγές, χωρίς μεγάλα ανοίγματα και χωρίς είσοδο στην μπροστινή ή τις πλαϊνές του πλευρές. Εντούτοις στο πίσω μέρος εντόπισα μία μικρή πόρτα, δυστυχώς κλειδαμπαρωμένη. Δίπλα της υπήρχε ένα τραπεζάκι και απάνου του μερικά κρασοπότηρα, μπουκάλια, πλαστικά ποτήρια και ένα κουτί από μπισκότα με λουλούδια και εικόνες της Παναγίας.


Πίσω από το κτήριο ανοίγονται μπροστά σου, μεγάλες εκτάσεις γιομάτες σταυρούς, συμμετρικά τοποθετημένους. Διέσχισα το σέρβικο και το ρώσικο τομέα, χαζεύοντας τα ονόματα και διαβάζοντας από μέσα μου.


Ατελείωτες σειρές από σταυρούς -είναι τόσοι πολλοί που μπερδεύεται το μάτι σου. Για την ακρίβεια είκοσι χιλιάδες πεντακόσιοι νεκροί. Τόσοι είναι θαμμένοι σε ετούτο το μέρος. Μία ολάκερη σειρά από ανθρώπους που έπεσαν στα πεδία των μαχών του Α' Παγκόσμιου Πολέμου.
Κάποιοι εξ αυτών αναφέρουν μόνο το όνομα, κάποιοι άλλοι τη στρατιωτική μονάδα στην οποία ανήκε ο στρατιώτης ή την ηλικία του. Νέοι άνθρωποι ήταν. Εικοσάρηδες και εικοσιπεντάρηδες. Που θα μπορούσαν να έχουν γίνει δάσκαλοι και πυροσβέστες και επιστήμονες και καλλιτέχνες και υπάλληλοι και εργάτες και αρχιτέκτονες. Και να έχουν παιδιά. Και τα παιδιά των παιδιών τους να ήταν φίλοι μας. Ή να ήμασταν κι εμείς οι ίδιοι.
Δεν σε έφερα εδώ για να σου κάμω μάθημα ιστορίας μη-χειρότερα. Απλώς να σου πω ότι οι νεκροί αυτοί ανήκουν όλοι στα συμμαχικά στρατεύματα της Αντάντ που έπεσαν μαχόμενα στο Βαλκανικό Μέτωπο. Άγγλοι, Γάλλοι, Σέρβοι, Ρώσοι και Ιταλοί. Στο πλευρό τους τάχθηκε και η Ελλάδα του Βενιζέλου. Και διευκρινίζω "του Βενιζέλου", διότι όπως πολύ καλά γνωρίζεις η άλλη Ελλάδα, η βασιλική, υποστήριζε την απέναντι πλευρά του μετώπου. Τους Γερμανούς ντε, τους Αυστριακούς, τους Βούλγαρους και τους Τούρκους.

Στη μέση του "ρωσικού τομέα" του νεκροταφείου, υπάρχει μία μικρή εκκλησία. Κεραμυδοκόκκινη με λευκά τελειώματα.



Σου κάμει εντύπωση που είναι όλα φροντισμένα και καθαρά; Που είναι βαμμένοι οι τοίχοι; Που δεν υπάρχει πουθενά φθορά να σου βγάζει το μάτι; Σε ένα μέρος μάλιστα που θα φανταζόσουν ότι είναι μάλλον ξεχασμένο απ'όλους -ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος άλλωστε είναι σχεδόν έναν αιώνα πίσω. Τρεις γενιές τουλάχιστον. 



Κι όμως καθόλου ξεχασμένο δεν είναι. Μπορεί ο μέσος Θεσσαλονικιός να μην το πολυ-ξεύρει και ο μέσος Έλληνας να μην το έχει ματακούσει, αλλά το κοιμητήριο του Ζέιτενλικ αποτελεί σπουδαίο τόπο προσκυνήματος και μνήμης για τους Ρώσους και ιδίως για τους Σέρβους.


Και στο ερώτημά σου ποιος κουρεύει το γκαζόν, η απάντηση είναι οι ξένες κυβερνήσεις. Βλέπεις, το νεκροταφείο φτιάχτηκε εδώ με αγορά των εκτάσεων αυτών από την ελληνική κυβέρνηση (σκόπιμα σε αυτό το σημείο της πόλης, διότι γειτνίαζε με τα κτήρια των Λαζαριστών που είχαν μετατραπεί τότες σε νοσοκομείο), αλλά η επικαρπία παραχωρήθηκε στα ξένα κράτη και τα έξοδα βαραίνουν μέχρις και σήμερα εκείνους και όχι εμάς. Ευτυχώς -όχι για το έξοδο που γλιτώσαμε, αλλά για το καλό του κοιμητηρίου διότι αν είχαμε εμείς την ευθύνη του, μάλλον ρημαδιό θα ήτανε.


Όπως κατάλαβες από τις φωτογραφίες, περάσαμε σε άλλον τομέα. Εγγλέζοι. Με λιτές ταφόπλακες και λουλούδια.



Τυχαία επιλέγω. Private G.A. Taylor. South Nottinghamshire Hussars. Το κοίταξα να ιδώ τι σημαίνει. Ήταν ένα έφιππο τάγμα που συμμετείχε στη Μάχη της Καλλίπολης και κατέφθασε στη Θεσσαλονίκη το 1916. Τότε σκοτώθηκε και ο Taylor. Ετών δεκαεννιά.


Ανάμεσα στις σχεδόν πανομοιότυπες ταφόπλακες, ξεχωρίζει ένας πιο μεγάλος τάφος. Σου διαβάζω, σε περίπτωση που δεν έχεις μαζί τα γυαλιά σου. "To the victim of the Great War, the Generous English Lady and Great Benefactress of the Serbian People, Madame Harlay" και συνεχίζει "A Great Lady. On your tomb instead of flowers the gratitude of the Serbs shall blossom here. For your wonderful acts, your name shall be known from generation to generation".
Επειδής με ξεύρεις πόσο επίμονος γίνομαι όταν με πιάσει η περιέργεια, τις επόμενες ημέρες το έψαξα. Και έμαθα (από τις ελάχιστες αναφορές που εντόπισα) ότι η κα Harlay ήταν μία θαρραλέα γυναίκα που οργάνωνε βοήθεια υπέρ των Σέρβων, κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Σκοτώθηκε όταν εξερράγη δίπλα της μία οβίδα. Η έρευνά μου, απέδωσε και μία -νομίζω συγκινητική- φωτογραφία που σου παραθέτω. Τη βρήκα στο Πολεμικό Μουσείο του Λονδίνου και πήρα ειδική άδεια για να σου την κοτσάρω εδώ. Πρόκειται για την κηδεία της κυρίας Harlay. Το φέρετρο συνοδεύουν μικροί Σέρβοι πρόσφυγες που ευεργετούνταν από εκείνη. 


Συνεχίζω την περιήγηση στο γαλλικό τομέα. Σου μεταφράζω τον τύμβο (τι τα έχουμε τα σορμπόν;) "Στους ιπτάμενους ήρωες που σκοτώθηκαν για τη Γαλλία".


Παραπέρα, έτερο μνημείο. "Στους 8.089 Γάλλους στρατιώτες αυτής της νεκρόπολης, που σκοτώθηκαν για τη Γαλλία". Αφού περπάτησα πολύ και σχημάτισα μία αρκετά πλήρη εικόνα του μέρους, άρχισα να κατευθύνομαι προς την έξοδο. Για καλή μου τύχη όμως εκείνη την ώρα κατέφθανε ένα μεγάλο γκρουπ με Σέρβους επισκέπτες. Ήταν όλοι σοβαροί και σκυθρωποί καθώς άκουγαν με ενδιαφέρον την ξεναγό τους. Εκείνη, τους οδήγησε στο Σερβικό κοινοτάφειο και ξεκλείδωσε την πόρτα στην οποία είχα σταθεί λίγα λεπτά νωρίτερα. 
Τρύπωσα κι εγώ μαζί τους λάθρα. Κατεβήκαμε μία σκάλα και εισήλθαμε σε έναν ανέλπιστα μεγάλο χώρο. Κοίταζα τριγύρω μου εντυπωσιασμένος. Ένα υπόγειο αποθετήριο, γιομάτο αντικείμενα των νεκρών στρατιωτών, αλλά και λάβαρα και σημαίες και αφιερώματα των συγγενών τους.


Σιωπηλός, έγινα ένα με την ομάδα των Σέρβων που κοίταζαν θλιμμένοι τα αντικείμενα στους τοίχους και τα τραπέζια.


Φωτογραφίες, παράσημα, χειροτεχνίες, ρολόγια. Υλικό για να γιομίσει ένα μουσείο ολάκερο, βρισκόταν αραδιασμένο μπροστά μας.


Παρότι η μέρα ήταν πολύ ζεστή, εδώ κάτω, αρκετά χαμηλότερα από την επιφάνεια της γης, βρισκόσουν σε ένα δροσερό και άχρονο χώρο. 


Κρεμασμένα σε έναν τοίχο, τα πηλήκια κάποιων Σέρβων στρατιωτών.



Ακριβώς κάτω από τον τρούλο που σου έδειχνα στην αρχή της περιήγησης, βρίσκεται μία αίθουσα με ένα μεγάλο κόκκινο λάβαρο με δικέφαλο αετό. 


Από πάνω, ένας εντυπωσιακός πολυέλαιος. Στο ταβάνι σταυροί. 


Δεξιά και αριστερά από την αίθουσα αυτή, ξεκινούσαν μεγάλοι διάδρομοι που οδηγούσαν σε ένα μικρό λαβύρινθο από υπόγειες στοές. Στα τοιχώματά τους, τάφοι και ονόματα. Ειλικρινά στο λέω, από τα πιο εντυπωσιακά πράγματα που έχω δει.


Σε κάποια ονόματα, είχαν κολλήσει ασπρόμαυρες φωτογραφίες του νεκρού με σελοτέιπ. Ή μικρά αφιερώματα. Ή χάρτινες εικόνες της Παναγίας. 


Ανάμεσα σε αυτά που είχαν κολλήσει ήταν κι αυτή η φωτοτυπία μίας φωτογραφίας. Δεν ξεύρω ποιος είναι αυτός που εικονίζεται. Απλώς μου έκαμε εντύπωση και σου την παραθέτω. 


Βγαίνοντας παρατήρησα και πάλι τα μπουκάλια. Οι συγγενείς που έρχονται ακόμα και σήμερα εδώ, πίνουν στη μνήμη των νεκρών τους.


Ξανακοίταξα για τελευταία φορά το κοινοτάφειο. Απέξω ούτε που φαίνεται τι μπορεί να κρύβει στα σπλάχνα του. Εντυπωσιασμένος και αρκετά συγκινημένος για ετούτο το ανέλπιστο φλασμπάκ σε μία ιστορία εν πολλοίς ξεχασμένη, έφθασα στην έξοδο του κοιμητηρίου. Και χάθηκα πάλι μέσα στην πολύβουη καθημερινότητα της πόλης.

Ο Παπα-Νάρκισσος

Ο παπα-Νάρκισσος είναι ένα βαθιά ανθρώπινο και συγκινητικό διήγημα του Δημητρίου Βικέλα (1835-1908). Κεντρικός ήρωας ένας νεαρός παπάς, φρεσκοπαντρεμένος, που έχει αναλάβει εδώ και τρεις μήνες τα καθήκοντα του ιερέα σε ένα νησιώτικο χωριό. Όλα πηγαίνουν καλά στη ζωή του, οι χωρικοί, παρά το νεαρό της ηλικίας του, τον σέβονται και τον εκτιμούν, η έγκυος γυναίκα του τον λατρεύει, “οι αγροί του προεμήνυον ευκαρπίαν”, μόνο που υπάρχει μια σκιά στη διαφαινόμενη ευτυχία του, μια ανησυχία στα βάθη της ψυχής του. Γιατί ο παπα-Νάρκισσος έχει ένα αδύνατο σημείο: φοβάται να αντικρίσει το θάνατο στα πρόσωπα των νεκρών.
Και όμως η ευτυχία του δεν ήτο εντελής. Την επεσκίαζε μία μεγάλη και διαρκής ανησυχία. Ο ιερεύς παραμυθεί τους ψυχορραγούντας και κηδεύει τους νεκρούς. Τους νεκρούς! Ιδού η σκέψις η οποία τον εβασάνιζε, το νέφος του οποίου η σκιά εμαύριζε τον φαιδρόν άλλως ορίζοντα του βίου του. Ο τρόμος του θανάτου τον κατείχεν αφότου τον έφερον, μικρόν έτι, ν’ ασπασθή τα κλειστά ψυχρά βλέφαρα του νεκρού πατρός του.
Επειδή σ’ αυτή τη ζωή τίποτε δεν είναι πιο σίγουρο από το θάνατο, έφτασε γρήγορα για τον παπα-Νάρκισσο η ώρα της αλήθειας. Ο Γεροθανάσης ήρθε μια μέρα στο σπίτι του να τον ενημερώσει πως ο λεπρός που ζούσε απομονωμένος σε μια καλύβα, μακριά απ’ τους υπόλοιπους ανθρώπους, ήταν ετοιμοθάνατος και του ζητούσε να τον επισκεφθεί για να μεταλάβει. Διπλό το βάρος για τον παπα-Νάρκισσο μια και θα έπρεπε τώρα να έρθει αντιμέτωπος όχι μόνο με το θάνατο ενός συνανθρώπου του αλλά και με τη φρικιαστική όψη του λεπρού.  Ωστόσο δεν έδειξε κανένα δισταγμό στο να σπεύσει στο πλευρό του ετοιμοθάνατου, εκτός από ένα ελαφρύ τρέμουλο στη φωνή του. Και καθώς οι δύο άντρες ξεκινούν για την απομακρυσμένη καλύβα, ο συγγραφέας αρχίζει να διηγείται την ιστορία του λεπρού, από την οποία αναδεικνύεται το μεγαλείο της ανθρωπιάς του Γεροθανάση.
Εις την εσχατιάν εκείνην της νήσου, μόνος, έρημος, μακράν πάσης κοινωνίας ανθρώπων, διήλθε τον βίον φέρων το βάρος προγονικής συμφοράς, ανεύθυνος αυτός, ζων άνευ ελπίδος, άνευ παρηγορίας, άνευ σκοπού. Ορφανός, άκληρος, άπορος, κατελήφθη νεώτατος έτι υπό βδελυράς νόσου. Οι ομόχωροί του τον ηνάγκασαν να υποβληθή εις απομόνωσιν, αναλαβόντες την υποχρέωσιν της συντηρήσεώς του. Δεν ήτο βεβαίως υπέρογκον το βάρος διά την κοινότητα της νήσου. Ο Γεροθανάσης, του οποίου οι ολίγοι αγροί έκειντο πέρα της καλύβης του λεπρού, ανεδέχθη την μεταφοράν της εβδομαδιαίας προμηθείας άρτου. Αλλά δεν περιωρίσθη εις τούτο η αγαθότης του φιλανθρώπου χωρικού. Εβοήθει τον άθλιον ερημίτην εις την καλλιέργειαν του μικρού κήπου του, επισκευάζων τα εργαλεία του, προμηθεύων σπόρους, δίδων συμβουλάς. Έμενε συνομιλών με τον ασθενή, εξοικειωθείς εκ της μακράς συνηθείας προς το απεχθές νόσημά του. Και τον επερίμενεν ο λεπρός, μετρών τας ημέρας και τας ώρας μέχρι της προσεχούς επισκέψεως. Ο Γεροθανάσης ήτο ο μόνος σύνδεσμος μεταξύ αυτού και του λοιπού κόσμου. Ουδείς άλλος τον επλησίαζεν.
Φτάνοντας έξω απ’ την καλύβα, ο παπα-Νάρκισσος περιγράφεται απ’ το συγγραφέα “με τας χείρας τρεμούσας ολίγον”. Είναι φανερό πως η ταραχή του είχε μεγαλώσει. “Ήτο κάτωχρος”. Λίγο πριν περάσει μέσα όμως, συναισθανόμενος την ιερή αποστολή του, βρήκε την απαιτούμενη δύναμη. “Το βήμα του ήτο στερεόν, αι χείρες του δεν έτρεμον καθώς πριν, δεν εδίσταζε πλέον. Ενίκησε τους τελευταίους ενδοιασμούς της δειλίας η συναίσθησις της ιεράς αποστολής του”. Μπήκε μόνος στην καλύβα. Ο Γεροθανάσης έμεινε στην είσοδο και περίμενε για πολλή ώρα. Δε θα μάθουμε ποτέ τι ειπώθηκε μεταξύ τους. Ο συγγραφέας θα προτιμήσει να μην ενοχλήσει με την αδιακρισία του τις τελευταίες στιγμές του λεπρού. Είχε άραγε αμαρτήματα να εξομολογηθεί; Είχε μήπως παράπονα; Θα μείνει για πάντα μυστικό. Στο κάτω κάτω ας φανταστεί κάτι και ο αναγνώστης. Σημασία έχει το πώς βγήκε απ’ την καλύβα ο παπα-Νάρκισσος. ”Εβάδιζε με ορθίαν και ακίνητον την κεφαλήν, με το βλέμμα ήρεμον, ενώ έσειεν ο άνεμος την λυτήν κόμην του. Εφαίνετο άλλος ήδη άνθρωπος!”. Ναι, ο παπα-Νάρκισσος, μεταλαβαίνοντας τον λεπρό και συμπαραστεκόμενος στις τελευταίες του στιγμές, καταφέρνει επιτέλους να υπερνικήσει τους φόβους του και να αντικρίσει με ψυχική ικανοποίηση τόσο το Γεροθανάση όσο και την παπαδιά που είχε εντωμεταξύ έλθει κι αυτή στην καλύβα, γεμάτη ανησυχία για το αν θα τα κατάφερνε στο δύσκολο αυτό καθήκον ο σύζυγός της.
Επλησίασε προς τον γέροντα και προς την σύζυγόν του χωρίς ουδεμίαν να εκφράση απορίαν διά την έλευσίν της. Αμφότεροι εκείνοι δεν εκινήθησαν προς προϋπάντησίν του. Τον επερίμενον να έλθη. Δεν απηύθυναν ερώτησιν προς αυτόν. Επερίμενον να ομιλήση. – Ανεπαύθη, είπεν ο ιερεύς. Ο Γεροθανάσης και η παππαδιά έκαμαν εν σιωπή τον σταυρόν των. – Aύριov το πρωΐ θα έλθωμεν να τον θάψωμεν, εξηκολούθησεν. Η φωνή του είχε τι το σοβαρόν, το επιβάλλον. Ουδέποτε η σύζυγός του τον ήκουσεν ομιλούντα ούτω. Τον ήκουε και τα δάκρυα ανέβαινον ησύχως εις τους οφθαλμούς της. Ησθάνετο ότι η δοκιμασία αύτη ενίσχυσε διά παντός την ψυχήν του. – Nα μείνω εδώ την νύκτα; ηρώτησεν ο Γεροθανάσης. – Μείνε. θα έλθω πολύ πρωΐ. Και βλέπων την σύζυγόν του, ήτις έτεινε προς αυτόν το ράσον, – Καλά έκαμες και μου το έφερες, είπεν. Εσκέπασα με το άλλο τον νεκρόν. Και βαδίζοντες ο εις παρά τον άλλον επέστρεψαν εις την οικίαν των πεζοί ο ιερεύς και η σύζυγός του.
Το διήγημα “Ο Παπα-Νάρκισσος” περιέχεται στη συλλογή “Διηγήματα” του Δημητρίου Βικέλα, εκδόσεις ΕΣΤΙΑ. Στην εισαγωγή αυτής της έκδοσης αναφέρεται πως ο Βικέλας εμπνεύστηκε την υπόθεση του διηγήματος από ένα πραγματικό περιστατικό, τη συνάντηση με έναν λεπρό στα βουνά της Μήλου. Ολόκληρο το διήγημα υπάρχει στις ιστοσελίδες: http://www.myriobiblos.gr/greekliterature/vikelas_narkissos.html (μονοτονικό σύστημα) http://users.uoa.gr/~nektar/arts/prose/dhmhtrios_bikelas_o_pappa-narkissos.htm (πολυτονικό σύστημα) αλλά και στο ψηφιακό σχολείο
Αναδημοσίευση από: http://logomnimon.wordpress.com/

Χόρχε Μπουκάι: Ο τρομερός εχθρός

Μια φορά κι έναν καιρό, σ’ ένα βασίλειο μακρινό και απομονωμένο, ήταν ένας βασιλιάς που του άρεσε πολύ η δύναμη της εξουσίας. Όμως, δεν μπορούσε να ικανοποιήσει το πάθος του για εξουσία απλώς και μόνο κατέχοντας την. Είχε και την ανάγκη να τον θαυμάζουν όλοι για τη δύναμη του.
Έτσι, —όπως η μητριά της Χιονάτης που δεν της έφτανε μόνο να βλέπει την ομορφιά της—, χρειαζόταν κι αυτός να κοιτάζεται σ’ έναν καθρέφτη που να του λέει πόσο δυνατός ήταν. Δεν είχε μαγικούς καθρέφτες, αλλά ένα σωρό αυλικούς και υπηρέτες τους οποίους ρωτούσε αν ήταν αυτός ο πιο δυνατός άνδρας του βασιλείου.
Απαράλλαχτα, όλοι του απαντούσαν:
«Μεγαλειότατε, είσαι πολύ δυνατός, αλλά ξέρεις ότι ο μάγος έχει μια δύναμη που κανένας άλλος δεν κατέχει. Αυτός, γνωρίζει το μέλλον».
Εκείνη την εποχή, αλχημιστές, φιλοσόφους, στοχαστές, ιερείς και αποκρυφιστές τους αποκαλούσαν, γενικεύοντας, «μάγους».
Ο βασιλιάς ζήλευε πολύ το μάγο του βασιλείου, ο οποίος όχι μόνο είχε τη φήμη ανθρώπου καλού και γενναιόδωρου, αλλά και αγαπητού στο λαό που τον θαύμαζε και γιόρταζε που υπήρχε αυτός ο άνθρωπος και ζούσε εκεί.
Δεν έλεγαν τα ίδια και για τον βασιλιά.
Ίσως επειδή είχε ανάγκη να αποδεικνύει συνεχώς ότι αυτός κυβερνούσε, ο βασιλιάς δεν ήταν ούτε δίκαιος ούτε αμερόληπτος, και ακόμα λιγότερο καλός και ευγενικός.
Μια μέρα, κουρασμένος να ακούει τον κόσμο να του λέει πόσο δυνατός και αγαπητός ήταν ο μάγος, ή υποκινούμενος από αυτό το κράμα ζήλειας και φόβου που προκαλεί ο φθόνος, ο βασιλιάς κατέστρωσε ένα σχέδιο: θα οργάνωνε μια μεγάλη γιορτή στην οποία θα προσκαλούσε το μάγο. Μετά το δείπνο, θα ζητούσε την προσοχή όλων. Θα καλούσε το μάγο στο κέντρο της αίθουσας και, μπροστά στους αυλικούς, θα τον ρωτούσε αν ήταν αλήθεια ότι ήξερε να διαβάζει το μέλλον. Ο καλεσμένος θα είχε δύο δυνατότητες: ή να πει όχι, διαψεύδοντας έτσι το θαυμασμό των υπολοίπων, ή να πει ναι, επιβεβαιώνοντας την αιτία της φήμης του. Τότε, θα του ζητούσε να πει ποια ημερομηνία επρόκειτο να πεθάνει ο μάγος του βασιλείου. Αυτός θα έδινε μια απάντηση, μια οποιαδήποτε μέρα — δεν είχε σημασία ποια. Ο βασιλιάς σχεδίαζε να τραβήξει το σπαθί του και να τον σκοτώσει την ίδια εκείνη στιγμή. Έτσι, θα κατάφερνε δύο πράγματα με ένα μόνο χτύπημα: το πρώτο, να απαλλαγεί από τον εχθρό του για πάντα, το δεύτερο, να αποδείξει ότι ο μάγος δεν είχε μπορέσει να δει το μέλλον, μιας και θα είχε κάνει λάθος στην πρόβλεψη του. Σε μία μόνο νύχτα θα τελείωναν ο μάγος και ο μύθος των δυνάμεων του…
Οι προετοιμασίες ξεκίνησαν αμέσως, και πολύ γρήγορα έφτασε η μέρα της γιορτής.
Μετά από ένα μεγάλο δείπνο, ο βασιλιάς έφερε τον μάγο στο κέντρο και του μίλησε:
«Είναι αλήθεια ότι μπορείς να διαβάζεις το μέλλον;»
«Λίγο, είπε ο μάγος.»
«Και μπορείς να διαβάσεις και το δικό σου μέλλον;»
«Λίγο, είπε ο μάγος.»
«Τότε, θέλω να μου δώσεις μια απόδειξη» συνέχισε ο βασιλιάς. «Ποια μέρα θα πεθάνεις; Ποια είναι η ημερομηνία του θανάτου σου;» Ο μάγος χαμογέλασε, τον κοίταξε στα μάτια και δεν απάντησε.
«Τι έγινε μάγε;» είπε ο βασιλιάς χαμογελώντας. «Δεν το ξέρεις; Δεν είναι αλήθεια ότι μπορείς να διαβάζεις το μέλλον;»
«Δεν είναι αυτό…» απάντησε ο μάγος, «αλλά αυτό
ξέρω δεν τολμώ να σου το πω.»
«Τι σημαίνει δεν τολμάς;» είπε ο βασιλιάς. «Είμαι ανώτερος σου και σε διατάζω να μου το πεις. Πρέπει να καταλάβεις ότι είναι πολύ σημαντικό για το βασίλειο να ξέρουμε πότε θα χάσουμε τις πιο εξέχουσες προσωπικότητες μας. Απάντησε μου λοιπόν. Πότε θα πεθάνει ο μάγος του βασιλείου;»
Μετά από μια γεμάτη ένταση σιωπή, ο μάγος τον κοίταξε και είπε:
«Δεν μπορώ να σου πω ακριβώς την ημερομηνία, αλλά ξέρω ότι ο μάγος θα πεθάνει ακριβώς μία μέρα πριν το βασιλιά.»
Για λίγες στιγμές, ο χρόνος πάγωσε. Ένας ψίθυρος απλώθηκε ανάμεσα στους καλεσμένους.
Ο βασιλιάς πάντα έλεγε ότι δεν πίστευε ούτε σε μάγους ούτε σε προφητείες, αλλά το σίγουρο είναι ότι δεν τόλμησε να σκοτώσει το μάγο. Αργά, ο άρχοντας κατέβασε τα χέρια κι έμεινε σιωπηλός.
Οι σκέψεις στριμώχνονταν στο κεφάλι του. Συνειδητοποίησε ότι είχε κάνει λάθος. Το μίσος του είχε γίνει ο χειρότερος σύμβουλος.
«Μεγαλειότατε, χλόμιασες. Τι σου συμβαίνει; ρώτησε ο καλεσμένος.»
«Αισθάνομαι άσχημα» απάντησε ο μονάρχης. «Θα πάω στο δωμάτιο μου. Σε ευχαριστώ που ήρθες…»
Και με μια αόριστη χειρονομία, στράφηκε σιωπηλός και κατευθύνθηκε προς τα διαμερίσματα του.
Σκέφτηκε πως ο μάγος ήταν έξυπνος. Είχε δώσει την μοναδική απάντηση που μπορούσε να αποτρέψει το θάνατο του.
Αραγε, να είχε μαντέψει το θάνατο του;
Η πρόβλεψη δεν μπορούσε να είναι αληθινή. Αλλά, κι αν ήταν; Ένιωθε μπερδεμένος και ζαλισμένος…
Ο βασιλιάς επέστρεψε και είπε με βροντερή φωνή:
«Μάγε, είσαι διάσημος στο βασίλειο για τη σοφία σου. Σε παρακαλώ να περάσεις αυτή τη νύχτα στο παλάτι, γιατί πρέπει να σε συμβουλευτώ το πρωί πριν πάρω κάποιες βασιλικές αποφάσεις.»
«Μεγαλειότατε! Θα είναι μεγάλη μου τιμή…» είπε ο καλεσμένος υποκλινόμενος.
Ο βασιλιάς διέταξε τους προσωπικούς του φρουρούς να συνοδεύσουν το μάγο μέχρι τα δωμάτια των καλεσμένων του παλατιού και να επιτηρούν την πόρτα του σιγουρεύοντας ότι δεν θα του συνέβαινε τίποτα.
Εκείνη τη νύχτα ο βασιλιάς δεν μπόρεσε να αποκοιμηθεί. Ήταν πολύ ανήσυχος, σκεφτόταν τι θα συνέβαινε αν του μάγου του ‘χε κάτσει άσχημα το φαγητό, ή αν πάθαινε κάποιο ατύχημα κατά τη διάρκεια της νύχτας, ή αν, απλώς, είχε έρθει η ώρα του.
Πολύ νωρίς το πρωί, ο βασιλιάς χτύπησε την πόρτα του καλεσμένου του.
Ποτέ στη ζωή του δεν του ‘χε περάσει η σκέψη να συμβουλευτεί κάποιον πριν πάρει τις αποφάσεις του, αλλά αυτή τη φορά, αμέσως μόλις ο μάγος τον δέχτηκε, έκανε μια ερώτηση, καθώς χρειαζόταν μια δικαιολογία.
Και ο μάγος, που ήταν σοφός, του έδωσε μια απάντηση σωστή, δημιουργική και δίκαιη.
Ο βασιλιάς, σχεδόν χωρίς να ακούσει την απάντηση
επαίνεσε τον φιλοξενούμενο του για την ευφυΐα του και του ζήτησε να κάτσει μια μέρα παραπάνω, υποτίθεται για να τον «συμβουλευτεί» για κάποιο άλλο ζήτημα… (Προφανώς, ο βασιλιάς ήθελε μόνο να είναι σίγουρος ότι δεν θα του συνέβαινε τίποτα.)
Ο μάγος, ο οποίος απολάμβανε την ελευθερία που μόνο οι φωτισμένοι κατακτούν, δέχτηκε.
Από τότε και κάθε μέρα, το πρωί ή το βράδυ, ο βασιλιάς πήγαινε μέχρι τα δωμάτια του μάγου για να τον συμβουλευτεί και να τον δεσμεύσει για μια νέα συμβουλή την επόμενη μέρα.
Δεν πέρασε πολύς καιρός μέχρι ο βασιλιάς να αντιληφθεί ότι οι προτροπές του καινούργιου του συμβούλου ήταν πάντα σωστές, και κατέληξε, σχεδόν χωρίς να το καταλάβει, να τις υπολογίζει σε κάθε μια από τις αποφάσεις του.
Πέρασαν οι μήνες, και μετά τα χρόνια.
Και, όπως πάντα, κοντά σε αυτόν που ξέρει, μαθαίνει κι αυτός που δεν ξέρει.
Έτσι κι έγινε. Σιγά σιγά, ο βασιλιάς γινόταν όλο και πιο δίκαιος.
Δεν ήταν πια ούτε δεσποτικός ούτε αυταρχικός. Δεν είχε πια την ανάγκη να αισθάνεται δυνατός, και μάλλον γι’ αυτό δεν είχε και την ανάγκη να επιδεικνύει τη δύναμη του.
Άρχισε να καταλαβαίνει ότι και η ταπεινοφροσύνη μπορούσε να έχει πλεονεκτήματα.
Αρχισε να κυβερνά με περισσότερη σοφία και γενναιοδωρία.
Έτσι έγινε, κι ο λαός του άρχισε να τον αγαπά όπως δεν τον είχε αγαπήσει ποτέ πριν.
Ο βασιλιάς δεν πήγαινε πια να δει τον μάγο για να ρωτήσει για την υγεία του, μα για να μάθει, να μοιραστεί μια απόφαση, ή απλώς για να κουβεντιάσει.
Ο βασιλιάς και ο μάγος κατέληξαν να γίνουν επιστήθιοι φίλοι.
Μέχρι που, μια μέρα, πάνω από τέσσερα χρόνια μετά από εκείνο το δείπνο, χωρίς να υπάρξει κανένα κίνητρο, ο βασιλιάς θυμήθηκε.
Θυμήθηκε πως αυτός ο άνθρωπος, που τώρα θεωρούσε τον καλύτερο του φίλο, είχε υπάρξει μισητός εχθρός του.
Θυμήθηκε το σχέδιο που είχε οργανώσει για να τον σκοτώσει.
Και συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να συνεχίσει να κρατάει αυτό το μυστικό χωρίς να αισθάνεται υποκριτής.
Ο βασιλιάς μάζεψε το κουράγιο του και πήγε μέχρι το δωμάτιο του μάγου. Χτύπησε την πόρτα και, μόλις μπήκε, είπε:
«Αδελφέ μου, έχω κάτι να σου πω που μου βαραίνει το στήθος.»
«Μίλα» είπε ο μάγος, «αλάφρωσε την καρδιά σου.»
«Τη νύχτα που σε κάλεσα σε δείπνο και σε ρώτησα για το θάνατο σου, δεν ήθελα να μάθω τίποτα για το μέλλον σου. Σχεδίαζα να σε σκοτώσω ό,τι κι αν μου απαντούσες. Ήθελα ο απρόσμενος θάνατος σου να απομυθοποιούσε τη φήμη σου ως μάντη. Σε μισούσα γιατί όλοι σε αγαπούσαν… Ντρέπομαι τόσο…»
Ο βασιλιάς εισέπνευσε βαθιά και συνέχισε: «Εκείνη τη νύχτα δεν τόλμησα να σε σκοτώσω, και τώρα που είμαστε φίλοι —παραπάνω από φίλοι· αδελφοί—, με τρομοκρατεί η σκέψη όλων όσα θα είχα χάσει αν το είχα κάνει. Σήμερα αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να συνεχίσω να σου κρύβω την ντροπή μου. Είχα ανάγκη να σου τα πω όλα αυτά για να με συγχωρήσεις ή να με απορρίψεις, αλλά χωρίς απάτες.»
Ο μάγος τον κοίταξε και του είπε:
«Αργησες πολύ μέχρι να μπορέσεις να μου το πεις. Αλλά, όπως και να ‘χει, χαίρομαι που το έκανες… Αυτό θα μου επιτρέψει να σου πω ότι το ήξερα ήδη. Όταν μου έκανες εκείνη την ερώτηση και χάιδεψες με το χέρι σου τη λαβή του σπαθιού σου, ήταν τόσο ξεκάθαρη η πρόθεση σου, που δεν χρειαζόταν να είμαι μάντης για να καταλάβω τι σκεφτόσουν να κάνεις.»
Ο μάγος χαμογέλασε και ακούμπησε το χέρι του στον ώμο του βασιλιά.
«Σαν δίκαιη ανταμοιβή για την ειλικρίνεια σου, οφείλω να σου πω ότι κι εγώ σου είπα ψέματα. Σου ομολογώ ότι επινόησα αυτήν την παράλογη ιστορία για τον θάνατο μου πριν απ’ τον δικό σου, για να σου δώσω ένα μάθημα. Ένα μάθημα που δεν είχες μπορέσει να μάθεις μέχρι σήμερα. Ίσως να είναι το πιο σημαντικό απ’ όσα σου έχω διδάξει.
«Πορευόμαστε στη ζωή απορρίπτοντας με βδελυγμία χαρακτηριστικά των άλλων, ή ακόμα και δικά μας, που θεωρούμε ευτελή, απειλητικά ή άχρηστα… Όμως, αν καθόμασταν λίγο να το σκεφτούμε, θα καταλαβαίναμε πόσο δύσκολο θα μας ήταν να ζήσουμε χωρίς αυτά που πολλές φορές περιφρονούμε.
»Ο θάνατος σου, αγαπημένε μου φίλε, θα έρθει ακριβώς την ημέρα του θανάτου σου, κι ούτε ένα λεπτό νωρίτερα. Είναι σημαντικό να ξέρεις ότι εγώ είμαι γέρος, και η δική μου μέρα μάλλον πλησιάζει. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να σκέφτεσαι ότι η δική σου αποχώρηση θα πρέπει να είναι δεμένη με τη δική μου. Είναι οι ζωές μας που συνδέθηκαν, όχι οι θάνατοι μας.»
Ο βασιλιάς και ο μάγος αγκαλιάστηκαν και γιόρτασαν πίνοντας στην εμπιστοσύνη που τους ενεπνεε εκείνη η σχέση που είχαν χτίσει μαζί.
Ο μύθος λέει πως,
ανεξήγητα,
την ίδια εκείνη νύχτα,
ο μάγος…
πέθανε στον ύπνο του.
Ο βασιλιάς έμαθε την κακή είδηση την επόμενη μέρα και αισθάνθηκε εγκαταλελειμμένος. Δεν αγωνιούσε στη τη σκέψη του δικού του θανάτου, καθώς είχε μάθει από το μάγο να ζει απελευθερωμένος από την ιδέα της παραμονής του σε τούτον εδώ τον κόσμο.
Ήταν θλιμμένος για το θάνατο του φίλου του. Εξαιτίας ποιας παράξενης σύμπτωσης είχε μπορέσει ο βασιλιάς να μιλήσει στο μάγο γι’ αυτό το θέμα, ακριβώς τη νύχτα του θανάτου του;
Είναι πιθανό, με τρόπο ανεξήγητο, ο μάγος να είχε επηρεάσει τις καταστάσεις ώστε ο βασιλιάς να μπορέσει να του εξομολογηθεί το μυστικό του και να απελευθερωθεί από το φόβο του να πεθάνει την επόμενη μέρα.
Ήταν μια τελευταία πράξη αγάπης για να τον λυτρώσει από τους αλλοτινούς του φόβους…
Λένε πως ο βασιλιάς σηκώθηκε κι έσκαψε με τα ίδια του τα χέρια έναν τάφο για τον φίλο του στον κήπο, κάτω απ’ το παράθυρο του.
Έθαψε εκεί το σώμα του, και την υπόλοιπη μέρα την πέρασε δίπλα στο βουναλάκι με το χώμα, να κλαίει όπως κλαίμε μόνο τους πολύ αγαπημένους μας που χάθηκαν.
Και, μόλις έπεσε η νύχτα, ο βασιλιάς επέστρεψε στο δωμάτιο του.
Λέει ο μύθος πως την ίδια εκείνη νύχτα, είκοσι τέσσερις ώρες μετά το θάνατο του μάγου, ο βασιλιάς πέθανε στο κρεβάτι του ενώ κοιμόταν…
Ίσως ήταν σύμπτωση…
Ίσως ήταν ο πόνος…
Ίσως για να επιβεβαιώσει την τελευταία διδαχή του δασκάλου του.
Χόρχε Μπουκάι – (Ιστορίες να σκεφτείς)

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2013

Ο φόβος του θανάτου



Ήταν μια φορά ένας άνθρωπος που φοβόταν πάρα πολύ τις ασθένειες και, προπαντός, έτρεμε τη μέρα που θα ερχόταν ο θάνατος. Μια μέρα, μέσα σε τόσες παλαβές ιδέες, σκέφτηκε ότι μπορεί και να ήταν ήδη νεκρός. Τότε, ρώτησε τη γυναίκα του: «Για πες μου γυναίκα. Μήπως είμαι πεθαμένος;» Εκείνη γέλασε και του είπε να πιάσει τα χέρια και τα πόδια του. «Βλέπεις; Είναι ζεστά! Άρα, είσαι ζωντανός. Αν ήσουν πεθαμένος, τα χέρια και τα πόδια σου θα ήταν παγωμένα. Του φάνηκε πολύ λογική η απάντηση αυτή και ηρέμησε. 
 Λίγες βδομάδες αργότερα, μια μέρα που χιόνιζε, πήγε να κόψει ξύλα στο δάσος. Οταν έφτασε, έβγαλε τα γάντια του κι άρχισε να κόβει κορμούς με το τσεκούρι του. Χωρίς να το σκεφτεί, αφηρημένα πέρασε το χέρι του από το μέτωπο και το αισθάνθηκε παγωμένο. Θυμήθηκε τι του είχε πει η γυναίκα του, έβγαλε τα παπούτσια και τις κάλτσες και διαπίστωσε με φρίκη ότι και τα πόδια του ήταν παγωμένα. Τότε δεν του έμεινε πια καμία αμφιβολία. «Κατάλαβε» ότι ήταν νεκρός. «Δεν είναι σωστό ένας πεθαμένος να γυρίζει στο δάσος και να κόβει ξύλα» είπε. Έτσι, παράτησε το τσεκούρι κοντά στο μουλάρι του και ξάπλωσε στο παγωμένο χώμα, με τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος του και τα μάτια του κλειστά. 
Λίγο μετά που πλάγιασε, ένα κοπάδι σκυλιά πλησίασε το δισάκι του όπου είχε τρόφιμα. Καθώς κανένας δεν τα εμπόδισε, έφαγαν ό,τι βρήκαν μέσα. Ο άνθρωπος τότε σκέφτηκε: «Τυχερά είναι που είμαι πεθαμένος. Αλλιώς, θα τα άρχιζα στις κλοτσιές και θα τους έδειχνα». Το κοπάδι συνέχισε να οσμίζεται τον αέρα και ανακάλυψε ένα μουλάρι δεμένο σ' ένα δέντρο. Εύκολη λεία για τα κοφτερά δόντια των άγριων σκυλιών. Το μουλάρι γκάριζε και κλοτσούσε και ο άνθρωπος σκεφτόταν πόσο θα ήθελε να το υπερασπιστεί αν δεν ήταν πεθαμένος. Σε λίγα λεπτά τα σκυλιά είχαν ξεπαστρέψει το μουλάρι και μόνο λίγα είχαν μείνει να ροκανίζουν τα κόκαλα. Το άγριο κοπάδι, αχόρταγο, συνέχισε να τριγυρίζει εκεί γύρω. Δεν πέρασε πολλή ώρα ώσπου ένα σκυλί αντιλήφθηκε τη μυρωδιά του ανθρώπου. Κοίταξε και βρήκε τον ξυλοκόπο πλαγιασμένο ακίνητο στο έδαφος. Πλησίασε αργά, πολύ αργά, γιατί για το σκυλί οι άνθρωποι ήταν επικίνδυνα και ύπουλα πλάσματα. Σε λίγα λεπτά, όλα τα σκυλιά είχαν κυκλώσει τον άνθρωπο με τα σάλια τους να τρέχουν. «Τώρα θα με φάνε» σκέφτηκε ο άντρας. «Αν δεν ήμουν πεθαμένος, θα έβλεπαν.» Τα σκυλιά πλησίασαν...και βλέποντας τον ακίνητο, τον έφαγαν. 
Πηγή 
 

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013

Mια επιστημονική ερμηνεία των εντυπωσιακών επιθανάτιων εμπειριών

deathΜια νέα επιστημονική εξήγηση για τις εντυπωσιακές επιθανάτιες εμπειρίες που αναφέρουν αρκετοί ασθενείς, οι οποίοι «γύρισαν» στη ζωή από τον παραλίγο θάνατό τους, δίνει μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα που για πρώτη αφορά εξέτασε συστηματικά τη νευροφυσιολογική κατάσταση του εγκεφάλου ακριβώς μετά την ανακοπή της καρδιάς.

Η μελέτη, που βασίστηκε σε πειραματόζωα, αλλά υποτίθεται ότι αφορά και τους ανθρώπους, διαπίστωσε μια απότομη έξαρση της ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο μετά το σταμάτημα της καρδιάς.

Η έντονη αυτή ηλεκτρική δραστηριότητα εκτιμάται πως «γεννά» τη συνείδηση των επιθανάτιων εμπειριών, κάτι όμως που άλλοι επιστήμονες εμφανίζονται διστακτικοί να αποδεχθούν.

Σύμφωνα με το BBC, οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια φυσιολογίας και νευρολογίας Τζίμο Μπορτζίγκιν της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), μελέτησαν αρουραίους που πέθαιναν μετά από τεχνητό καρδιακό επεισόδιο.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο θνήσκων εγκέφαλος βίωνε μια απότομη ενεργοποίηση των ηλεκτρικών εγκεφαλικών κυμάτων, κάτι που, στην περίπτωση των ανθρώπων, θα μπορούσε να εξηγεί την ανάδυση στη συνείδηση των οραμάτων των επιθανάτιων εμπειριών (near-death), όπως ένα τούνελ με φως στο βάθος, η απέραντη γαλήνη, η συνάντηση με πεθαμένους, η αίσθηση ότι κανείς πετάει πάνω από το ακίνητο σώμα του κ.α.

Όπως είπε η Τζίμο Μπορτζίγκιν, είναι λανθασμένη η πεποίθηση πως ο εγκέφαλος, μετά τον κλινικό θάνατο, είναι αδρανής ή υπολειτουργεί. Στην πραγματικότητα, είπε, «στη φάση του θανάτου, είναι πιο δραστήριος και από όταν είναι κανείς ζωντανός».

Στη διάρκεια των 30 δευτερολέπτων μετά το σταμάτημα της καρδιάς των πειραματόζωων, οπότε ο εγκέφαλός τους δεν τροφοδοτείτο πια με αίμα, καταγράφηκε μέσω ηλεκροεγκεφαλογραφήματος μια ξαφνική έξαρση (έως υπερδιπλασιασμός) των άκρως συγχρονισμένων υψηλής συχνότητας κυμάτων γάμμα του εγκεφάλου, τα οποία συνδέονται άμεσα με τη συνείδηση.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι, στο κατώφλι του θανάτου, αυτό ακριβώς συμβαίνει και στους ανθρώπους, ενεργοποιώντας, σαν σε όνειρο, τις επιθανάτιες εμπειρίες, που βιώνονται ως «πιο πραγματικές και από την πραγματικότητα». Όμως, για να υπάρξει επιβεβαίωση αυτής της εκτίμησης, θα πρέπει να γίνει μια ανάλογη έρευνα σε ανθρώπους που έζησαν κλινικό θάνατο και τελικά επιβίωσαν – κάτι ασφαλώς όχι εύκολο (αν μη τι άλλο, λόγω έλλειψης εθελοντών!).

Εκτιμάται ότι το 10% έως 20% των ανθρώπων που επιβίωσαν μετά από κλινικό θάνατο λόγω ανακοπής καρδιάς (π.χ. στη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης), αναφέρουν, όταν συνέρχονται, μια σειρά από επιθανάτιες εμπειρίες. Φυσικά, το νέο πείραμα δεν μπορεί να μας πει με σιγουριά αν οι αρουραίοι έχουν επίσης επιθανάτιες εμπειρίες και τι είδους. ΑΠΕ-ΜΠΕ - www.bbc.co.uk
Αναδημοσίευση από:http://physicsgg.me/2

Η εμπειρία της "αστρικής προβολής" κατά την ορθόδοξη πνευματική κληρονομιά

Από το ιστολόγιο: Νεκρός για τον κόσμο
Μερικές φορές με ειδικές τεχνικές, συνήθως όμως απροσδόκητα και απρόσκλητα, συμβαίνει στον καθένα μας. Και σαν απρόσκλητος επισκέπτης, αφήνει προβληματισμό και συνήθως φόβο... Τι συμβαίνει; Και τι λέει (εν περιλήψει) η εμπειρία των αγίων της Εκκλησίας για τέτοια φαινόμενα;

Μια γενική περιγραφή
Βρίσκεσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι σου. Δεν κοιμάσαι ακόμα, αλλά ο ύπνος πλησιάζει. Έχεις πλήρη διαύγεια του περιβάλλοντός σου, και το μυαλό σου κάθε άλλο παρά ναρκωμένο είναι. Ναι, είσαι σίγουρος ότι ΔΕΝ ΚΟΙΜΑΣΑΙ. Και τότε ξαφνικά, νιώθεις στην καρδιά σου ένα παράξενο, και μάλλον ανέκφραστο συναίσθημα που δυναμώνει...
...Το συναίσθημα αυτό που νιώθεις, ακολουθείται από κάποιον βόμβο. Ξέρεις ότι δεν προέρχεται από τον έξω χώρο. Καταλαβαίνεις πολύ καλά, ότι αυτό που ακούς, είναι κάτι που προέρχεται από ΜΕΣΑ ΣΟΥ. Και καθώς περνούν τα δευτερόλεπτα, ο βόμβος αυξάνεται...
...Δυναμώνει τόσο, που αρχίζει να μοιάζει με κραδασμό. Ναι, γίνεται κραδασμός, και νιώθεις το σώμα σου να συντονίζεται με αυτό το βόμβο και να πάλλεται στο ρυθμό του. Αν είναι οι πρώτες φορές που σου συμβαίνει, δεν ξέρεις τι γίνεται. Αρχίζεις να φοβάσαι. Νιώθεις φόβο ανακατεμένο με περιέργεια. Αλλά καθώς οι κραδασμοί αυξάνονται, και το σώμα σου πάλλεται όλο και πιο δυνατά, ο φόβος υπερισχύει της περιέργειας...
...Αν δίπλα σου κοιμάται ο σύντροφός σου, ανησυχείς ότι το σώμα σου πλέον πάλλεται τόσο δυνατά στο ρυθμό αυτού του βόμβου, που θα τον ξυπνήσεις. Νιώθεις να τραντάζεται το κρεβάτι σου όλο και πιο πολύ, όλο και πιο δυνατά. Το τρεμούλιασμα που ξεκίνησε από την καρδιά σου ή από τα πόδια σου, έχει καλύψει όλο σου το σώμα. Και ξέρεις καλά, ότι αυτό που σου συμβαίνει δεν είναι όνειρο...
...Και ξαφνικά ακούς κάποιον να σου μιλάει με ευκρινείς φράσεις, που όμως αποτελούνται από φωνή με νοήματα και όχι με λέξεις. Ή ακόμα πιο μυστηριωδώς, "βλέπεις" οντότητες χωρίς τη χρήση των σωματικών ματιών σου...
...Αν το αφήσεις να εκδηλωθεί, αρχίζεις να ανυψώνεσαι από το κρεβάτι σου, και να κινείσαι στο χώρο "ανεξάρτητα" από το σώμα σου. Μόλις σου συνέβη αυτό που ονομάζουμε: "αστρική προβολή"!
Βέβαια, δεν συμβαίνει πάντοτε κατά τον ίδιο τρόπο. Υπάρχει περίπτωση να συμβεί άμεσα, χωρίς καθόλου το "στάδιο των κραδασμών". Εκεί δηλαδή που στέκεται κάποιος, να αρχίσει να "γλυστράει" άυλος προς κάποιο σημείο του χώρου. Και κάτι τέτοιο, είναι για τον "πρωτάρη", κάτι ακόμα πιο τρομακτικό!
Η Χριστιανική ερμηνεία του φαινομένου
Πρώτα οφείλουμε να πούμε, ότι οι όροι: "εξωσωματικές εμπειρίες", ή "αστρική προβολή", αν και τους χρησιμοποιούμε εδώ επειδή είναι ευρύτερα γνωστοί, στην πραγματικότητα είναι εντελώς εσφαλμένοι και αδόκιμοι όροι για τις εμπειρίες αυτές. Γιατί ούτε η έξοδος από το σώμα είναι πραγματική, (αλλά απλώς η αντίληψή μας επεκτείνεται έξω από το σώμα), ούτε υπάρχει "αστρικό σώμα", ώστε να δικαιολογείται ο όρος: "αστρική προβολή". Χρησιμοποιούμε αυτούς τους όρους εδώ συγκαταβατικά, επειδή έχουν επικρατήσει στην εποχή μας, κάτω από την επιρροή άλλων θρησκειών. Το κάνουμε μόνο για να κατανοήσει ο αναγνώστης για τι πράγμα μιλάμε.
Κατά τη Χριστιανική πίστη, η ανθρώπινη ψυχή έχει δύο δυνάμεις. Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέγει ότι η ψυχή είναι λογική και νοερά. Έδωσε ο Θεός «ψυχήν λογικήν και νοεράν δια του οικείου εμφυσήματος». Είναι βασική διδασκαλία των αγίων Πατέρων ότι ο νους και η λογική είναι δυο παράλληλες ενέργειες της ψυχής. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, αναφερόμενος στο ότι η ψυχή είναι κατ’ εικόνα της Αγίας Τριάδος και γράφοντας ότι η Αγία Τριάς είναι Νους, Λόγος και Πνεύμα, λέγει ότι η ψυχή, δημιουργημένη από τον Θεό κατ’ εικόνα Του, είναι «νοερά, λογική τε και πνευματική». Περισσότερα όμως για την "ανατομία" της ψυχής, μπορείτε να βρείτε στο σχετικό μας άρθρο. Εκεί θα βρείτε πώς ακριβώς οι άγιοι Πατέρες, μας δίνουν το υπόβαθρο για να κατανοήσουμε το παράξενο αυτό φαινόμενο.
Η ενεργοποίηση αυτού που στη σημερινή εποχή ονομάζουμε: "αστρική προβολή", κατά τη Χριστιανική πίστη, είναι μία "κατά φύσιν" εμπειρία, και ταυτίζεται με την ενεργοποίηση της νοεράς δυνάμεως του ανθρώπου, η οποία συνήθως στον άνθρωπο της φθοράς, βρίσκεται σε λανθάνουσα κατάσταση. Όμως είναι ΥΠΑΡΚΤΗ, και κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες, (οι οποίες δημιουργούνται, είτε από δική μας βούληση, είτε κατά παραχώρησιν Θεού), ο άνθρωπος αποκτά εμπειρία αυτής της "άγνωστης" ανθρώπινης ψυχικής δύναμης.
Οι δυνάμεις αυτές, ήταν γνωστές στον Αδάμ. Ευρισκόμενος ο Αδάμ σε φωτισμό, είχε σε λειτουργία, τόσο τη λογική, όσο και τη νοερά δύναμη της ψυχής του. Έτσι μπορούσε να επικοινωνεί όχι μόνο με την υλική κτίση, αλλά και με την πνευματική. Ήταν ουσιαστικά κατά τη διατύπωση της Αγίας Γραφής: "συμπολίτης των αγίων" (Εφεσίους 2/β: 19). Όμως μετά την πτώση του, ο Θεός για τη δική του ασφάλεια, του στέρησε τη χρήση αυτής της νοεράς ενέργειας. Και ομοίως, και εμείς οι πτωτικοί άνθρωποι, όσοι δεν είμαστε στον φωτισμό, παραμένουμε προσκολλημένοι στη "λογική" ενέργεια της ψυχής, αγνοώντας τη νοερά.
Οι άγιοι πατέρες, μας δίνουν μια εικόνα αυτής της "παραμέλησης" της νοεράς δυνάμεως, με την πνευματική ερμηνεία της γνωστότατης παραβολής του "Ασώτου Υιού". Πέρα από την γνωστή έννοια της παραβολής, οι πνευματικοί πατέρες της Εκκλησίας μας, διακρίνουν στην παραβολή αυτή και μια παράλληλη, εντελώς διαφορετική ερμηνεία, την οποία μας αναπτύσσει πολύ όμορφα ο σεβ. Ιερόθεος Βλάχος στο βιβλίο του: Ορθόδοξη Ψυχοθεραπεία. Εκεί μας πληροφορεί, ότι οι πατέρες, εξεικονίζουν τις δύο αυτές δυνάμεις της ψυχής, με τους δύο γιους. Τον γιο που έμεινε με τον πατέρα του, και τον γιο που έφυγε. Κατά τη διάρκεια της πτώσεως του ανθρώπου στην αμαρτία, η νοερά δύναμις "φεύγει", και μένει μόνο η "λογική". Και όταν επέρχεται η μετάνοια, και η νοερά δύναμις επιστρέφει σε αυτόν που φωτίζεται, τότε "ο άλλος αδελφός", η "λογική" ενέργεια, δεν την αποδέχεται εύκολα, γιατί ο άνθρωπος παραμένει δέσμιος της "λογικής δυνάμεως" μόνο, και δεν αναγνωρίζει τη "νοερά δύναμη", λόγω της απειρίας του προς τα πνευματικά.
Σε πολλές θρησκείες, (κυρίως τις ανατολικές), η νοερά δύναμη είναι πολύ γνωστή, και μάλιστα υπάρχει ένα μεγάλο φάσμα μεθόδων, με τις οποίες οι ασκούμενοι την ενεργοποιούν και την εξελίσσουν. Στη Χριστιανική Εκκλησία όμως, ΔΕΝ έχουμε τέτοιου είδους πειραματισμούς ή ασκήσεις, παρά το ότι οι δυνάμεις αυτές είναι και σ' εμάς γνωστές, και μάλιστα "κατά φύσιν" θεωρούμενες. Και ο λόγος που σ' εμάς ΔΕΝ υπάρχει μια τέτοια ενασχόληση, είναι ο εξής:
Ο Θεός μας απέκλεισε από αυτή τη νοερά δύναμη, ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ. Ο πτωτικός άνθρωπος, δεν είναι ικανός να χειρισθεί τα πνευματικά χωρίς σοβαρότατους κινδύνους και να σταθεί ακέραιος στον πνευματικό κόσμο. Γιατί η νοερά δύναμη, ανοίγει στον άνθρωπο έναν ολόκληρο κρυμμένο κόσμο, του ανοίγει την πνευματική διάσταση! Και ο άνθρωπος ευρισκόμενος σε αυτή τη διάσταση, κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή από τους παμπόνηρους κατοίκους της, τους δαίμονες! Κινδυνεύει, είτε να πάθει κακό, είτε να πλανηθεί με χιλιάδες τρόπους. (Δεν είναι τυχαίο, το ότι στις ανατολικές θρησκείες που ασκούν τις μεθόδους αυτές, λατρεύουν ακόμα δαίμονες...) Και μόνο σπανίως ο Θεός κατά παραχώρησιν επιτρέπει σε κάποιους ανθρώπους, να αντιληφθούν φευγαλέα αυτή τη "διάσταση", για να έχουν σημείο αναφοράς, και να κατανοήσουν κάποια πράγματα όταν θα τα γνωρίσουν αργότερα. Φυσικά όμως, ως Θεός της ελευθερίας, ΕΠΙΤΡΕΠΕΙ σε οποιονδήποτε ασκεί ΠΑΡΑΝΟΜΑ αυτή τη δύναμη, να την ενεργοποιήσει και να την αναπτύξει. Αλλά με ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΝΗ.
Όταν ο άνθρωπος ανοίγει αυτή την "πόρτα" προς τον πνευματικό κόσμο, συμβαίνουν παράλληλα δύο πράγματα: Το πρώτο, είναι ότι ο ίδιος μπορεί να "εισέλθει" στον πνευματικό κόσμο μέσω της νοεράς αυτής δυνάμεως. Το δεύτερο όμως, είναι ότι και πλάσματα αυτού του κόσμου, μπορούν να εισέλθουν στον κόσμο μας, και ακόμα χειρότερα, σε αυτόν τον ίδιον!
Από τη στιγμή όμως που ο άνθρωπος εισέλθει στο στάδιο του Φωτισμού, ο Ίδιος ο Θεός, (το Πνεύμα το Άγιο που ενεργοποιείται στην καρδιά του), του ανοίγει τη νοερά δύναμη της ψυχής, και του επιτρέπει να τη χρησιμοποιεί ελεύθερα. Γιατί ο γιος που ενηλικιώθηκε, μπορεί πλέον να χειρισθεί σοφά και χωρίς κινδύνους την περιουσία που του δίνεται από τον Πατέρα. Αυτός είναι και ο λόγος, που οι άγιοι της Εκκλησίας μας ΒΛΕΠΟΥΝ τον Πνευματικό κόσμο. Επειδή η νοερά δύναμή τους, λειτουργεί παράλληλα με τη λογική, όπως ακριβώς συνέβαινε και με τον Αδάμ.
Αυτός είναι και ο λόγος, που ο απόστολος Παύλος, ως απόστολος στο στάδιο της Θέωσης, μιλούσε με τόση φυσικότητα για παρόμοιες εμπειρίες του, οι οποίες όμως συνέβαιναν ΠΑΝΤΟΤΕ με τη συνέργεια του Αγίου Πνεύματος, κάτι που ο ίδιος μπορούσε να το γνωρίζει, έχοντας το σχετικό αγιοπνευματικό χάρισμα. Ας δούμε δύο παραδείγματα αυτών των εμπειριών του αποστόλου Παύλου, από την Αγία Γραφή:
"Εγώ μεν γαρ ως απών τω σώματι, παρών δε τω πνεύματι, ήδη κέκρικα ως παρών τον ούτω τούτο κατεργασάμενον, 4 εν τω ονόματι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού συναχθέντων υμών και του εμού πνεύματος συν τη δυνάμει του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού" (Α΄ Κορινθ. 5/ε: 3,4).
"Ελεύσομαι γαρ εις οπτασίας και αποκαλύψεις Κυρίου. 2 οίδα άνθρωπον εν Χριστω προ ετών δεκατεσσάρων· είτε εν σώματι ουκ οίδα, είτε εκτός του σώματος ουκ οίδα, ο Θεός οίδεν· αρπαγέντα τον τοιούτον έως τρίτου ουρανού. 3 και οίδα τον τοιούτον άνθρωπον· είτε εν σώματι είτε εκτός του σώματος ουκ οίδα, ο Θεός οίδεν· 4 ότι ηρπάγη εις τον παράδεισον και ήκουσεν άρρητα ρήματα, α ουκ εξόν ανθρώπω λαλήσαι." (Β΄ Κορινθ. 12/ιβ: 1-4).
Παρατηρήστε στο πρώτο χωρίο, πώς ο απόστολος Παύλος, μπορούσε να "συναχθεί" με τους Κορινθίους, και να ενεργήσει με το πνεύμα του, χωρίς το σώμα του! Παρατηρήστε επίσης στο δεύτερο χωρίο, τον χαρακτηριστικό τρόπο με τον οποίο αναφέρεται στην άγνοιά του, για το αν την εμπειρία εκείνη τη βίωσε με το σώμα του ή χωρίς αυτό. Αυτό όμως που σαφώς φαίνεται, είναι ότι ο Παύλος, πίστευε ότι μπορούσε να έχει μια τέτοια εμπειρία, στην οποία να συμμετέχει το πνεύμα του χωρίς το σώμα του.
Πάνω απ' όλα όμως, παρατηρήστε, ότι αυτά τα γράφει ένας απόστολος, που είδε και μίλησε με τον Ίδιο τον Χριστό, και ότι αυτά όπως γράφει τα βίωσε: "εν τω ονόματι του Κυρίου", "συν τη δυνάμει του Κυρίου Ιησού Χριστού", και ότι ήταν "αποκάλυψις Κυρίου". Και δεν δικαιολογούν αυτά κανέναν, να πειραματίζεται με τα πνευματικά, ερήμην του Κυρίου, εφόσον ακόμα δεν έχει προοδεύσει στη Χριστιανική πορεία του Φωτισμού και της Θέωσης όπως ο Παύλος.
Δεν είναι όμως κάθε πνευματική εμπειρία από τον Θεό . Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες προέρχονται ή υποβοηθούνται από απατηλά πνεύματα. [Δες και αναλυτικό σχετικό post μας].
Θέματα προστασίας
Άρα λοιπόν, ο Χριστιανός δεν πρέπει να βιάζεται να αποκτήσει εμπειρίες. Δεν είναι το ζήτημα "κυνήγι εμπειριών", αλλά αυτά είναι ζητήματα ζωής και θανάτου. Αν είναι θέλημα Θεού και προς το συμφέρον τού ανθρώπου, τότε ο Θεός θα το οικονομήσει, να τον αφήσει να βρεθεί σε μια τέτοια κατάσταση, που να αντιληφθεί τη νοερά του δύναμη. Αλλά μετά, θα πρέπει να κάνει υπομονή. Θα πρέπει να συνεχίσει να αγωνίζεται στον Χριστιανικό του αγώνα, με στόχο τον αγιασμό του. Και αν και όταν ο Θεός το θεωρήσει σκόπιμο, τότε θα "αρθούν" τα εμπόδια που του αποκλείουν τον πνευματικό κόσμο. Σε καμία περίπτωση όμως, δεν θα πρέπει να ασχοληθεί με όλα αυτά από μόνος του, υπό τύπον ανατολικών θρησκειών, ή με τη βοήθεια σχετικών βιβλίων ή δασκάλων. Γιατί θέτει τον εαυτό του σε μεγάλο κίνδυνο, και αυτό που επιθυμεί, θα απομακρυνθεί ακόμα περισσότερο. Γιατί έτσι θα δείξει την απειρία του και την ανωριμότητά του, και ο Θεός ποτέ δεν θα τον θεωρήσει άξιο να χειρισθεί αυτή την επικίνδυνη δύναμη της ψυχής με ασφάλεια. Και κάθε "επιτυχία" του με εκούσιους πειραματισμούς, θα είναι όχι από τον Θεό, αλλά από τον πονηρό.
Ειδικά οι βαπτισμένοι Χριστιανοί, είναι πολύ πιο επικίνδυνο να ενασχολούνται με όλα αυτά. Γιατί όχι μόνο ο Θεός δεν τους δίνει το ελαφρυντικό της άγνοιας της πίστης, ώστε να τους προστατέψει επαρκώς, αλλά επίσης το βάπτισμά τους έχει ήδη συντελεσθεί. Και δεν απολείπεται πλέον "καθαρμός" των επικίνδυνων πυλών προς τον πνευματικό κόσμο.
Αν κάποιος έχει ασχοληθεί επισταμένα με τις "εξωσωματικές εμπειρίες" (όπως επίσης λέγονται αυτά τα φαινόμενα), τότε η "πύλη" του προς τον πνευματικό κόσμο "χαλαρώνει". Και γίνεται όλο και πιο εύκολο, (άρα όλο και πιο επικίνδυνο) να εισέρχεται στη διάσταση των δαιμόνων. Με το άγιο βάπτισμα όμως, ο Θεός ΚΛΕΙΝΕΙ αυτή την είσοδο, για όσους ο Θεός γνωρίζει ότι κινδυνεύουν. Αν όμως ο άνθρωπος είναι ήδη βαπτισμένος και την ανοίξει, τότε το πρόβλημα που θα δημιουργήσει με την ενασχόλησή του αυτή, θα είναι ΜΟΝΙΜΟ. Πάντα θα μένει κάποιο κενό, από το οποίο θα ταλαιπωρείται σε κάποιο βαθμό από οντότητες αυτού του πνευματικού κόσμου. Έστω και αν ο ίδιος δεν θα επιθυμεί πλέον αυτές τις εμπειρίες. Αυτό θα είναι ένα μάθημα γι' αυτόν, για την ανευθυνότητα με την οποία ενήργησε όντας βαπτισμένος Χριστιανός, να ασχοληθεί με τέτοιου είδους επικίνδυνες καταστάσεις, αντί με τις βεβαιωμένες και παραδεδομένες από τους αγίους Πατέρες μεθόδους φωτισμού και θέωσης.
Αν λοιπόν σας συμβεί κάποτε να νιώσετε αυτό το "τρέμουλο", είναι καλό να γνωρίζετε τις εξής χρήσιμες πρακτικές συμβουλές: Αποφύγετε να ξαπλώσετε ανάσκελα, και κυρίως, προσέξτε να μην έχετε το κεφάλι σας χαμηλά. Γιατί ο τεντωμένος λαιμός διευκολύνει τη διαδικασία της "εξωσωμάτωσης". Προτιμήστε να αλλάξετε στάση, γυρίζοντας στο πλάι. Φροντίστε να εμποδίσετε το "τρέμουλο" να δυναμώσει. Όσο πιο ενωρίς το πετύχετε, τόσο καλύτερα. Και κυρίως, αν νιώσετε ότι δεν γίνεται τίποτα για να το εμποδίσετε, καταφύγετε στην ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Είναι το ισχυρότερο όπλο, που θα διακόψει τη διαδικασία αυτή, και θα σταματήσει η διαδικασία "εξωσωμάτωσης". Η προσευχή είναι ακόμα πολυτιμότερη, ειδικά στην περίπτωση που θα διαπιστώσετε ότι ΔΕΝ μπορείτε να ελέγξετε τις κινήσεις σας.
Εάν αυτές οι καταστάσεις σας συμβαίνουν συχνά, πρώτα ελέγξτε τα φάρμακα που παίρνετε. Φάρμακα σαν το Tribulus Terrestris, ίσως είναι η αιτία τέτοιων καταστάσεων. Το φάρμακο αυτό και παρόμοια φάρμακα, ερεθίζουν την έκκριση ορμόνης για την αύξηση της αντοχής σε ανθρώπους που καταπονούνται έντονα σωματικά. Προσοχή λοιπόν στα φάρμακα που λαμβάνετε, αν διαπιστώσετε ότι σας δημιουργούν τέτοιες καταστάσεις.
Ένα πολύ σημαντικό πράγμα που οφείλετε να κάνετε, αν διαπιστώσετε ότι σας περιτριγυρίζει δαιμονική παρουσία, που προσπαθεί να σας οδηγήσει σε εξωσωμάτωση, είναι να ελέγξετε τα αντικείμενα που υπάρχουν στο δωμάτιό σας, ή σε όλο σας το σπίτι. Μήπως υπάρχει εκεί κάποιο Βουδιστικό ή μαγικό σύμβολο, ή ειδωλολατρικά ξόανα; ΞΕΦΟΡΤΩΘΗΤΕ ΤΑ, και θα δείτε ότι όλα θα γίνουν καλύτερα.
Πάνω απ' όλα όμως, ό,τι κι αν συμβεί, να θυμόσαστε, ότι ΥΠΑΡΧΕΙ το ισχυρότερο όπλο εναντίον κάθε προσβολής, που είναι η ΠΡΟΣΕΥΧΗ. Και όταν αντιμετωπίζετε το πρόβλημα αυτό με σοβαρότητα και περίσκεψη, ο Παντοδύναμος είναι πάντα πρόθυμος να σας βοηθήσει!
Και προσοχή! Μην εξαπατηθείτε από ΚΑΝΕΝΑΝ, είτε άνθρωπο, είτε πνεύμα, που θα σας πει ότι αυτό που σας συνέβη οφείλεται δήθεν στην "αγιότητά" σας! Πείτε: "αμαρτωλός άνθρωπος είμαι, χώμα και νερό". Και αναλύστε το στον διακριτικό πνευματικό σας, και εκείνος θα σας συμβουλέψει ανάλογα.
Περί πνευματικών εμπειριών
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, έχει εξ αρχής καταγράψει εμπειρίες όλων αυτών για τα οποία μιλάμε εδώ, αλλά και πολλών άλλων. Και η ψυχοθεραπευτική μέθοδος της Ορθόδοξης Εκκλησίας, δεν ασχολείται με τσαρλατάνικα και επικίνδυνα πειράματα με τον πνευματικό κόσμο, όπως κάνουν ανεύθυνα διάφορες ομάδες και σχολές της Νέας Εποχής, και θρησκείες κυρίως στην Ανατολή. Η Ορθόδοξη Εκκλησία, οδηγεί τον άνθρωπο στον Φωτισμό και τη Θέωση, μέσα από την εμπειρία της δύναμης του ονόματος του Ιησού Χριστού.
Τελειώνοντας το άρθρο αυτό, θα παραθέσουμε ένα απόσπασμα από το εξαιρετικό βιβλίο Οι περιπέτειες ενός προσκυνητή, όπου θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα πράγματα για τις πνευματικές εμπειρίες, κάτω από το φως της Ορθόδοξης πίστης. Ακολουθεί το απόσπασμα:
Όταν διαβάσαμε τα απαραίτητα από τη φιλοκαλία, με παρακάλεσε με επιμονή να του δείξω τον τρόπο με τον οποίο ο νους συναντάται με την καρδιά, και σταλάζει μέσα της το Θείο Όνομα του Ιησού Χριστού, που φέρνει την ανείπωτη χαρά της επιτυχίας της εσωτερικής ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ. Του τα εξήγησα λοιπόν ως εξής:
"Τώρα εσύ, επειδή είσαι τυφλός δεν ημπορείς να δεις τίποτα. Όμως ασφαλώς μπορείς με τη μνήμη και τη φαντασία σου, να σχηματίσεις στο μυαλό σου, μίαν εικόνα, μια παράσταση, ενός ανθρώπου, ενός ζώου, ενός δένδρου, ενός σπιτιού, όπως τα είχες ιδεί εις το παρελθόν, όταν είχες την όρασή σου. Δεν ημπορείς, λοιπόν, να σχηματίσεις πλήρη εικόνα των χεριών σου, των ποδιών σου, όπως όταν θα είχες υγειά την όρασή σου;"
"Βεβαιότατα, μπορώ" απήντησε.
"Φαντάσου, λοιπόν, την εικόνα της καρδιάς σου, κατά τον ίδιο τρόπο, γύρισε τα άφωτα, έστω, μάτια σου, προς αυτήν, και κράτησε την εικόνα της αυτή, όσο δυνατότερα και καθαρότερα μπορείς. Τα αυτιά σου θα ακροώνται όσο περισσότερο μπορούν, ένα - ένα, τους κτύπους της. Όταν το επιτύχεις αυτό, άρχισε πάλι την προσπάθεια να συνηθίσεις να προσκομίζεις τα λόγια της προσευχής, με τον κάθε έναν κτύπο. Έτσι εις τον πρώτο κτύπο πες με το μυαλό σου: "Κύριε", εις τον δεύτερο, "Ιησού", εις τον τρίτο: "Χριστέ", εις τον τέταρτο: "ελέησόν", εις τον πέμπτο, "με".
Αυτό δεν θα σταματάς να το επαναλαμβάνεις συνεχώς, και θα το οικειοποιηθείς εύκολα, επειδή έχεις ήδη κατορθώσει να βάλεις τα θεμέλια και να κτίσεις τον πρώτο όροφο του παλατιού της εγκάρδιας προσευχής.
Το δεύτερο στάδιό της είναι, όπως σου είπα ήδη, η προσαρμογή της στην αναπνοήν σου, όπως οι άγιοι πατέρες μας εδίδαξαν.
Σύμφωνα με τη δεύτερη και υψηλή αυτή περίοδο, θα εισπνέεις λέγοντας εις το μυαλό σου: "Κύριε Ιησού Χριστέ" και με την εκπνοή θα συμπληρώνεις λέγοντας νοερά: "ελέησόν με". Ενήργησε αυτό όσο πιο συχνά μπορείς, και θα αισθανθείς ύστερα από κάμποσο χρόνο, ένα ευχάριστο πόνο εις στην καρδιά σου, και μία θερμότητα να σε καταλαμβάνει. Τότε με τη χάρη του Θεού θα μπεις μες στη χαρά της "αυτοενεργούσης προσευχής της καρδιάς"! Τότε όμως, πρέπει να προσέχεις και να ασφαλίζεις τον εαυτό σου από τον κίνδυνο των διαφόρων οραμάτων που θα σου παρουσιασθούν. Μη παρασύρεσαι, και μη παραδέχεσαι κανένα απ' αυτά, επειδή οι άγιοι πατέρες επιμένουν αφάνταστα εις το γεγονός, ότι πρέπει η εσωτερική προσευχή να κρατηθεί μακριά και ελεύθερη απ' τα οράματα, επειδή αυτά είναι πολύ επισφαλή και ρίχνουν την ψυχή σε τρομερούς πειρασμούς και κινδύνους".
Ο τυφλός εφάνηκε σαν να ερούφηξε κυριολεκτικά όλα αυτά που του είπα, και άρχισε να τα εφαρμόζει όπως τα άκουσε, αμέσως, περισσότερο όμως τις νύχτες, όταν διακόπταμε για πολλές ώρες την πορεία. Πέντε ημέρες αργότερα, άρχισε να αισθάνεται γλυκειά θερμότητα στην καρδιά του, και άρρητη ευτυχία, επήρε δε πλέον η υπόλοιπη ταλαιπωρημένη ζωή του, περιεχόμενο και ανείπωτη παρηγοριά εις την προσευχή την ασίγαστη, πού τον έκανε να καίγεται κυρολεκτικά, απ' την αγάπη προς τον γυλυκύτατον Ιησού. Από καιρό σε καιρό, έβλεπε φως, αν και δεν ημπορούσε να το προσδιορίσει επακριβώς. Μερικές φορές, όταν ο τυφλός έκανε την είσοδο εις την καρδιά του, του εφαινόταν πως έβλεπε κάτι σαν φλόγα, που την επυρπολούσε, βγαίνοντας δε έξω από αυτήν, τον επλημμύριζε με φως. Με το φως αυτής της φλόγας, ημπορούσε να βλέπει απομεμακρισμένα πράγματα, και αφανή γεγονότα.
Άλλη μια φορά του συνέβη το εξής: Περπατούσαμε μέσα από ένα δάσος, ήμεθα και οι δύο σιωπηλοί, δοσμένοι ολότελα εις την προσευχή, όταν ξαφνικά μου είπε: "Τι κρίμα! Η Εκκλησία καίγεται εκεί. Το καμπαναριό της έπεσε κάτω, συντρίμι φοβερό!"
"Σταμάτησε το απατηλό όραμα του είπα. Είναι του πειρασμού. Πρέπει αυτές τις φαντασίες να τις αποδιώχνεις αμέσως. Πώς ημπορείς να βλέπεις πράγματα που συμβαίνουν εις την πόλη, από την οποία απέχουμε δεκατρία ολόκληρα χιλιόμετρα;" Με υπήκουσε, και προχώρησε εις την προσευχή. Το βραδάκι εφθάσαμε στην πόλη, και είδαμε εις την πραγματικότητα, αρκετά σπίτια καμένα, και ένα ξύλινο κωδονοστάσιο πεσμένο. Ο κόσμος ήταν μαζεμένος, και εθαύμαζαν όλοι το συμβάν του καμπαναριού, που έπεσε χωρίς να προξενήσει πουθενά την παραμικρότερη ζημιά. Ερώτησα πότε συνέβη η πυρκαγιά, και είδα ότι έγινε ακριβώς την ώρα που την είδε ο τυφλός, όταν ήμεθα ακόμη στο δάσος. Αρχίσαμε οι δυο μας να συζητάμε γι' αυτό:
"Είχες τη γνώμη ότι το όραμα ήταν απατηλό, μου είπε, αλλά όμως, ό,τι είδα, συνέβη στην πραγματικότητα. Πώς ημπορώ να μη δοξάζω με δάκρυα το όνομα του Κυρίου Ιησού, που εκχύνει τη Χάρη Του σε ανθρώπους μωρούς και τυφλούς και αμαρτωλούς σαν κι εμένα; Σ' ευχαριστώ κι εσένα θερμά, που με δίδαξες την προσευχή της ενεργείας της καρδιάς".
"Λάτρευε τον Κύριον Ιησούν του είπα, και αυτόν ευχαρίστησε, με όλο σου το είναι. Αλλά προσπάθησε να μη θεωρείς το όραμά σου σαν απευθείας ενέργεια της Χάριτος του Θεού, επειδή γεγονότα σαν αυτό που είδες, είναι δυνατόν να συμβαίνουν σύμφωνα και με τους φυσικούς νόμους. Η ψυχή του ανθρώπου δεν δεσμεύεται από την ύλη ή τον χώρο. Ημπορεί πολλές φορές να δει και μέσα στο σκοτάδι, και να διακρίνει γεγονότα που συμβαίνουν μακριά, αλλά δεν πρέπει να τα περιβάλλουμε όλα αυτά με πίστη, ότι είναι αποτελέσματα της Χριστιανικής αρετής και Θείας Χάριτος. Οι δυνάμεις που έχουμε μέσα μας, ατονούν και εξαφανίζονται κάτω από το παχυλό βάρος των υλικών μας σωμάτων, των υλικών σκέψεών μας και φροντίδων. Αλλά όταν αυτοσυγκεντρούμεθα, και απομακρυνόμεθα από κάθε τι που μας περιβάλλει, και γινόμεθα πιο τέλειοι, σαν εξαϋλωμένοι, η ψυχή τότε επανέρχεται εις τον πνευματικό της εαυτό, και εργάζεται με αδέσμευτες όλες μας τις δυνάμεις. Έτσι, ό,τι συνέβη σ' εσένα προηγουμένως, δεν είναι κάτι το υπερφυσικό. Άκουσα κάποτε από τον μακαρίτη τον πνευματικό μου οδηγό, που έλεγε, ότι ακόμη και άνθρωποι χωρίς να έχουν μπει εις τα βασίλεια της προσευχής της καρδιάς, συμβαίνει πολλές φορές να κατέχουν την ικανότητα αυτή, ή συμβαίνει να την αποκτούν κατά το διάστημα μιας αρρώστιας, που οι δυνάμεις του σώματος υποχωρούν, αφήνοντας ελευθερία κινήσεως εις τις διάφορες ικανότητες της ψυχής. Τότε μέσα στο σκοτάδι, διακρίνουν πνεύματα ανθρώπων που ευρίσκονται μακριά, επικοινωνούν με ψυχές που ευρίσκονται στον άλλο κόσμο, και άλλοτε διαβάζουν εις των συνανθρώπων των τις σκέψεις. Αλλά αυτό που προέρχεται κατ' ευθείαν από του Θεού τη Χάρη, εις την περίπτωση της εσωτερικής προσευχής, είναι το γέμισμα της καρδιάς από γλυκύτητα και ευφροσύνη, τις οποίες "ουκ εξόν ανθρώπω λαλήσαι", επειδή δεν υπάρχει εις την γην κάτι ανάλογο για να συγκριθούν, αντίθετα δε όλες οι χαρές της γης υστερούν, όσο και αν παραβληθούν με την πνευματικήν αυτήν γλυκύτητα και ευφροσύνη" ("Οι περιπέτειες ενός Προσκυνητή" Εκδόσεις Παπαδημητρίου, Έκδοσις 17η, σελ. 119-122).
Ο ενδιαφερόμενος, μπορεί να βρει περισσότερες πληροφορίες για τα θέματα αυτά, στα έργα του γέροντα Σωφρονίου από το Έσσεξ της Αγγλίας: "Οψώμεθα τον Θεόν καθώς εστί" και "Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης". Επίσης, μπορείτε να βρείτε στοιχεία για το θέμα των οραμάτων, στο βιβλίο του αγίου Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ "Θαύματα και Σημεία", Έκδοση Ιεράς Μητρόπολης Νικοπόλεως [ολόκληρο εδώ].
Αναδημοσίευση από: http://alliotikathriskeytika.blogspot.gr/

Κυριακή 8 Σεπτεμβρίου 2013

Οι κήποι του Άδωνη


Οι  κήποι του Αδωνη1
Στη μνήμη του Fadi

Του Αποστολου Ζιωγα*

Μαστιγωτή βροχή έπεσε στο Λίβανο και οι άσπρες φτερούγες στην καρδιά –του(ς)– έχουν μουσκέψει κι έγειραν σα σκοτωμένα περιστέρια. Fadi, στα αραβικά σημαίνει Σωτήρης, κι αυτό ήταν το όνομα του συγκατοίκου μου κατά τη διάρκεια των φοιτητικών μας σπουδών στην Ιταλία. Μέσω ενός κοινού μας φίλου (απ’ τη Δαμασκό) ενημερώθηκα για τον θάνατό του (29 ετών): έπεσε θύμα των βομβαρδισμών.
Εκείνο που το παρόν αποκαλύπτει, ανήκει τόσο στο μη τελειωμένο παρελθόν όσο και στο μέλλον. Ωστόσο, το πνεύμα της εποχής παρακολουθεί, έχοντας αράξει στα λιμνώδη νερά μιας ά-λογης λογικής, με βλέμμα εξαιρετικά ληθαργικό, σε βαθμό που να καταδεικνύει μια ζωώδη και παχύδερμη ηρεμία! Ενώ ο σύγχρονος άνθρωπος βιώνει αυτό που είναι, δηλαδή το ζωντανός του σήμερα, ταυτόχρονα αδυνατεί να βιώσει κι αυτό που δεν είναι, δηλαδή το νεκρός του αύριο· παρ’ όλο που κάνει αισθητή την παρουσία του το θρόισμα του θανάτου, καθιστώντας καίρια εν είδει πλανητικής ισχύος την διπολιτικής φύσεως απαίτηση, αφ’ ενός η αλληλεγγύη να μην έχει σύνορα και, αφ’ ετέρου, ο άνθρωπος να πράττει κάθε στιγμή έτσι ώστε να μην του αξίζει ο θάνατος. Μολαταύτα, αν και είναι άλλο να μιλάς για τον ταύρο κι άλλο να ’σαι μέσα στην αρένα, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη να ιδωθεί σ’ όλη του την έκταση τούτος ο κόσμος της φρίκης· μια φρίκη τόσο βαθιά που το να δοκιμάσεις να την απαλύνεις θα ήταν σα να προσπαθείς να αδειάσεις τη θάλασσα με το κουτάλι. Πρόκειται για έναν πραγματικό κόσμο, καταδικασμένο στην αφάνεια, κλεισμένο πίσω από πελώρια τείχη οδύνης, όπου δίχως καρπό λυγμού σάρκα κι ουρανός· εκεί η ατμόσφαιρα σπαρταρά από θλίψη. Η άλλοτε Θεογεννήτρα Ανατολή, τώρα, αιμορραγεί ακατάσχετα ακούγοντας τα βογγητά της μόνη, χωρίς να μοιράζεται με κάποιον τον πόνο της.
Η άρση της συμμετρίας οικείου και ξένου βρίσκεται στον ορίζοντα του λόγου περί δυστυχίας. Γιατί ο αληθινός πόνος λαμβάνει χώρα εκεί που γεννιέται η συνείδηση της απώλειας, αφού η αλήθεια έναντι θανάτου φωτίζεται: Σ’ αυτήν τη συνθήκη ο άνθρωπος στέκεται ενεός.
Αν μια σταγόνα από αυτό που βιώνουν όσοι δέχονται τη φρίκη του θανάτου έπεφτε στην καθημερινότητά μας, τότε η τελευταία θα γινόταν κόλαση μεστή από πύρινες λόγχες που ξεγυμνώνουν το αθέατο καθώς ασφυκτιά κάτω από το απαθές βάρος της ύλης. Ο,τι αφανίζεται είναι ό,τι υπάρχει στη συνείδηση του ανθρώπου· όταν στοχάζεται ο ίδιος πως πεθαίνει, στην ουσία στοχάζεται πως πεθαίνει όλος ο κόσμος. Ο άνθρωπος δεν θα ήταν αυτός που είναι δίχως τον κόσμο που δεν είναι κόσμος παρά δι’ αυτού και γι’ αυτόν2. Αρα, το είναι του ανθρώπου συνενώνεται με το είναι του κόσμου. Αλλά η συνήθεια –ένα υπνωτικό με οντολογική διάσταση– μας κάνει να δεχόμαστε οποιαδήποτε δυστυχία, οποιονδήποτε πόνο, οποιονδήποτε θάνατο. Αντίθετα, δεν είναι οι πληγές που κάνουν έναν κόσμο πιο ανεκτό· αλλά η αρετή! Στις μέρες μας, μηδαμινώς ασκούμενη η τελευταία αδυνατεί να εξοικονομήσει την τάξη του κόσμου, ωθώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τον άνθρωπο να θέσει τη ζωή του στην –παγκοσμιοποιημένη πλέον– τροχιά της ευθύνης για την αυτοεξολόθρευσή του. Συνεπώς, σε έναν πόλεμο ενάρετος είναι εκείνος που θα μπορεί να φανεί πως η πράξη η δική του στάθηκε αντίρροπη στην αιτία του πολέμου. Επομένως, ενόσω ασκεί τη δυναμική της σχέσης του με τον κόσμο, ο άνθρωπος, αφενός αναπτύσσει την αρετή καθώς αυτή εξωτερικεύεται συνεργώντας στο πλαίσιο της συνάντησης με τους άλλους, και, αφετέρου, αυτοδιαλέγεται καθώς το γίγνεσθαι της εξωτερίκευσής της τη φέρει ενώπιον της ροής του οικείου αλλά και αινιγματικού εσωτερικού της πυρήνα. Τούτος εδώ, διατρέχοντας τη φθαρτή διάσταση της προ(σ)κλητικής περιπέτειάς μας, διαισθάνεται με τον πιο οικείο, ριζικό τρόπο τη μυστηριακή σύνδεση της ζωικής γοητείας με τον ορίζοντα του θανάτου3. Μ’ άλλα λόγια, αν και όλα μοιάζουν να πορεύονται προς τον θάνατο, εμείς συμμετέχουμε σε αυτό με μια ιδιάζουσα χαρμολύπη· και αυτό επειδή νιώθουμε έλξη και απ’ το φθαρτό της ζωής και απ’ το άφθαρτο του θανάτου. Οταν, όμως, η ζωή αρχίζει να γίνεται αβίωτη, ξεπροβάλλει η απαίτηση μιας πορείας προς το υπερπέραν του ανθρώπινου· αυτή η πορεία που ίσως χαράζει τον δρόμο της θα ανοίξει έναν ορίζοντα μόλις ορατό σήμερα 4.

Και είναι μόλις ορατός, επειδή σήμερα μπορεί να πραγματώσαμε από τα τρία συνθήματα της Γαλλικής Επανάστασης τα δύο πρώτα –ελευθερία και ισότητα– κατά κάποιον στοιχειώδη τουλάχιστον τρόπο, για το τρίτο όμως, την αδελφοσύνη, ο δρόμος δυστυχώς είναι μακρύς. Ως τότε, απαρέγκλιτος συνοδοιπόρος μας θα είναι η «Ασκητική», του Νίκου Καζαντζάκη, και κατ’ επέκταση του κάθε πλανητικού ανθρώπου: «Η ράτσα σου είναι το μεγάλο σώμα, το περασμένο, το τωρινό, το μελλούμενο. Εσύ είσαι μια λιγόστιγμη έκφραση, αυτή είναι το πρόσωπο. Εσύ είσαι ο ίσκιος, αυτή το κρέας. Σαν ένας λάκκος αίμα είναι η κεφαλή σου και μαζώνουνται κοπιαδιαστά οι σκιές των πεθαμένων και σε πίνουν και ζωντανεύουν». Με πόνο οντολογικά βαθύ, σας ασπάζομαι.

* Ο κ. Απόστολος Ζιώγας είναι βιολόγος

1. Σημαίνει το εφήμερο, το πρόωρο τέλος (από τον «Φαίδρο» του Πλάτωνα).
2, 4 Κώστας Αξελός «Προς την πλανητική σκέψη» (Εστία, 1985).
3. Παναγιώτης Δόικος «Η πολιτισμική δύναμη του μεγαλείου» (Περ. ΙΝΔΙΚΤΟΣ, τ. 20, έτος 2006).
Πηγή:  http://news.kathimerini.gr/
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...